Malus Saplokaal: Sap persen zonder druk – sociaal bewogen en duurzaam

| Door: Thomas Wijsman | |

Verscholen in het groen van Museumpark Oriëntalis vind je Malus Saplokaal. Deze sap‑perserij en ‑proeverij ligt naast restaurant De Romeinse Herberg, op het museumpark. Vanuit het centrum van Nijmegen ben je er in een mum van tijd: twintig minuutjes met de fiets, tien met de auto.

IntoNijmegen spreekt er met mede-eigenaar Erwin van der Aa, heel verrassend in een knus boomhuis, het bedrijfskantoor. Het kantoor oogt als een schuilhut, precies de sfeer die bij Malus past. Malus helpt jongeren die vastzitten weer richting te vinden. Onder begeleiding verwerken ze vers fruit uit de regio tot puur sap en cider. Leuk weetje: Malus is het Latijnse woord voor appelboom.

Beschutte werk- en leeromgeving

Bij Malus worden jonge mensen die zijn vastgelopen vooruit geholpen. Erwin: “Deelnemers noemen we ze”. Soms is één duwtje genoeg om weer in beweging te komen. Voor de een leidt dit naar werk, voor de ander naar opleiding, dagbesteding of een nieuwe plek. Erwin: “Persen zonder druk, zeggen we vaak. Het fruit gaat door de pers, maar de mensen hier moeten zo min mogelijk druk voelen”. Met bescheiden trots: “We zijn een springplank. Wat je hier oppikt, neem je mee naar je volgende stap”. Malus werkt samen met het WerkBedrijf, de regionale organisatie die werkzoekenden naar passend werk begeleidt en werkgevers ondersteunt bij het vinden en plaatsen van personeel in het Rijk van Nijmegen.

Het idee voor de sap-perserij ontstond in coronatijd. “Ik wist helemaal niks over het maken van sap en cider”, bekent Erwin. “Ik werkte in de zorg met jongeren met autisme en tijdens corona zag ik mijn cliënten vastlopen. Daarom zocht ik oplossingen.” Bij een bezoek aan een cider- en sapmakerij in de Ooijpolder viel het kwartje. Dergelijk ambachtelijk handwerk zou jongeren met autisme weer in beweging kunnen krijgen, was zijn gedachte… en Malus Saplokaal was geboren.

Vast in een druk hoofd

Erwin (productiecoördinator en kwaliteitscoördinator) en zijn vrouw Dieuwertje Koster (trajectcoördinator) werkten het idee uit tot een plek waar deze jongeren stap voor stap kunnen oefenen en hun talenten ontdekken. Met hun bedrijfsplan wonnen ze in 2021 de publieksprijs van de Ignite Award (starterstraject voor sociaal ondernemers). Ze verwerken appels, peren, bramen, frambozen en allerlei soorten bessen – per week ongeveer 500 kilo.

Jongeren met bijvoorbeeld autisme, angstklachten of een dwangstoornis bloeien bij Malus op. “Veel mensen uit de doelgroep zitten vast in een druk hoofd”, vertelt Erwin. “Malus kan ze helpen uit dat patroon te breken. Als je hoofd vol zit, helpt het om iets met je handen te doen. Dan krijg je mentaal de ruimte. Aan het eind van de dag ligt er iets wat je samen hebt gemaakt. Dat geeft trots en je voelt: ik kan echt iets bijdragen. De deelnemers worden actiever en hun vertrouwen groeit dat ze een vervolgstap kunnen zetten”, vat Erwin de essentie van hun aanpak samen. 

Groeiend vertrouwen

Malus heeft nu zo’n elf deelnemers, aan uitbreiding wordt gewerkt. Ze krijgen anderhalf á twee jaar begeleiding en komen een tot drie dagen per week werken, afhankelijk van wat iemand aankan en waar diegene in het leerproces zit. Per productiedag (vier dagen per week) werken er maximaal vijf in de perserij. Samen met drie begeleiders vormen ze een overzichtelijk team. Kleinschaligheid, duidelijke taken en rust helpen deelnemers vertrouwen op te bouwen in zichzelf en collega’s. Elke zes weken zijn er individuele ‘groeigesprekken’. 

“We starten rustig: koffie, thee, even bijpraten”, vertelt Erwin. “Zo begint iedereen ontspannen aan zijn werkdag. Het draait om de deelnemers: het moet vooral een fijne dag zijn met aandacht voor elkaar. Dan krijg je een sfeer waarin mensen kunnen leren”, licht Erwin toe. Om tien uur begint het eigenlijke werk. Tussen de middag lunchen ze met z’n allen en aan het eind van de middag nemen ze samen de dag door. Regelmaat, samenwerken en verantwoordelijkheid ondersteunen de terugkeer naar werk of opleiding. 

Duurzaamheid en reststromen

Museumpark Orientalis biedt wat Malus nodig heeft: rust en groen. “Het is een kalme, beschutte plek. Soms schieten er hertjes weg, of een buizerd vliegt voorbij. Het is fijn om hier te zijn, zeker voor onze deelnemers”, aldus Erwin. Duurzaamheid is een van de uitgangspunten. Een deel van het fruit komt van regionale fruittelers, prima vruchten die alleen door formaat of vorm niet makkelijk te verkopen zijn. Daarnaast werken ze samen met kleinschalige fruittelers die er hun oogst laten verwerken. De pulp die overblijft? Die gaat als compost terug de natuur in, samen met bladeren en snoeiafval uit het park. Malus hoort bij een groeiende groep initiatieven in het park. Ieder biedt op zijn eigen manier mensen mogelijkheden zich te ontwikkelen en te groeien. Sommige organisaties richten zich op persoonsgerichte ontwikkeling, fysieke activering, creatieve of educatieve vorming. Andere partners verzorgen natuurgerichte activiteiten. 

Sociaal en duurzaam

Malus Saplokaal is een sociale én een duurzame onderneming. Deelnemers met een afstand tot de arbeidsmarkt krijgen hier de kans om te leren, werkervaring op te doen en zich te ontwikkelen in een stimulerende werkomgeving. Tegelijkertijd krijgen vruchten van lokale boeren en voedselbossen die vanwege hun formaat of uiterlijk anders verloren gaan, bij Malus alsnog waarde als sap en cider. Malus heeft zijn eigen plek binnen het netwerk van organisaties op Museumpark Oriëntalis die vanuit vergelijkbare waarden werken.

“Kortom”, vat Erwin de gedachte achter Malus samen, “we koesteren de combinatie van lerende mensen, met je handen bezig zijn, duurzaam ondernemerschap en ons netwerk via Museumpark Orientalis”.
 

Nieuwsgierig geworden? Neem wanneer je in het Museumpark bent, ook eens een kijkje bij Malus, proef een sapje en de sfeer in het intieme café. 

 

Malus Saplokaal
Profetenlaan 2
6564 BL, Heilig Landstichting

Fotografie: Toon de Vos

Dit vind je misschien ook leuk...

Deze website gebruikt cookies

Deze website maakt gebruik van cookies (Functioneel, Analytisch, Marketing) die noodzakelijk zijn om de website zo goed mogelijk te laten functioneren. Door op accepteren te klikken, geef je aan hiermee akkoord te gaan.