De Plint: Buurtgenoten leren kennen rond de ‘Ramblas’

| Door: Thomas Wijsman | |

Met nog nadruipende handen van het papierscheppen ontvangt Sigrid van Essen IntoNijmegen. Sigrid is artist in residence bij het Valkhof Museum en maakt als kunstenaar deel uit van De Plint. ​Terwijl ze haar handen afdroogt, vertelt ze wat haar bezighoudt. “We zijn via internet, vliegtuigen en containerschepen verbonden met de hele wereld, maar ondertussen raken we juist het contact kwijt met de mensen dichtbij en wordt de samenleving steeds individualistischer. Buren moeten weer met elkaar in verbinding komen."

Veertig boekwerken 

Dat vormde het vertrekpunt van haar afstudeerproject aan ArtEZ, de Arnhemse hogeschool voor de kunsten. Daarin ging ze na hoe alles om ons heen met elkaar verbonden is. Sigrid: “Het was een filosofische zoektocht, maar daar wilde ik het niet bij laten. Mijn ideeën moesten ook een tastbare vorm krijgen.” Tevreden wijst ze naar het resultaat: een stapel van veertig kleine boekwerken, volledig door haarzelf gemaakt – van het papier tot het bedrukken en inbinden.

Het was even doorwerken. Zo’n twee weken fulltime papierscheppen, een week bedrukken en enkele dagen inbinden. De inhoud: haar anekdotes en verhalen, haar fascinaties en uitleg over hoe je zelf papier kunt maken. Nu wil ze zich vooral richten op het sociale aspect door haar buren met brieven uit te nodigen voor een kennismaking. Hoe reageren mensen met wie je dagelijks de stoep deelt in een tijd waarin iedereen op een smartphone kijkt? Ze hoopt door zelf in gesprek te gaan met buren andere mensen te inspireren tot meer persoonlijk contact.

Artists in residence

Sigrid is een van de drie artists in residence aan de Nijmeegse ‘Ramblas’, de Van Schaeck Mathonsingel tussen station en binnenstad. Ze studeerde af in Fine Art aan ArtEZ, de andere twee in Product Design. Het Valkhof Museum biedt de kunstenaars een tijdelijk appartement als werk- en onderzoeksplek, waar bezoekers kunnen meekijken bij hun maakproces. Dit initiatief maakt deel uit van De Plint, het initiatief voor de verlevendiging van de loop van station naar stad.

Over De Plint

De Plint brengt verschillende organisaties samen die ieder op hun eigen manier werken aan ontmoeting, creativiteit en vernieuwing in het Stationsdistrict. Woningcorporatie Talis stelt daarvoor tijdelijk drie leegstaande ruimtes beschikbaar. In een ervan heeft het Valkhof Museum een atelier ingericht waar beginnend kunstenaars op uitnodiging gebruik van mogen maken. Level of Detail Architecten experimenteert bij de stadsvernieuwing met nieuwe bouwmaterialen. School voor Dialoog biedt voorbijgangers de mogelijkheid om op allerlei manieren met elkaar in gesprek te gaan om zo de onderlinge belangstelling te voeden. ROC Nijmegen is met alle Plint-bewoners verbonden via hun burgerschapslessen. De nadruk in deze lessen ligt op het trainen in dialogische vaardigheden zoals oordeel uitstellen, luisteren en vragen stellen. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de School voor Dialoog.

Froukje Weidema (School voor Dialoog) schetst het doel van de Plint: “De Plint verlevendigt de wandeling tussen Station en Stad door in dat gebied kunst, cultuur en dialoog te stimuleren. Zo krijgt iedere voorbijganger een verrassende, warme ontvangst in onze mooie stad. Wij zorgen ervoor dat voorbijgangers zich laten verrassen door onderlinge verschillen en zo aan het denken worden gezet en in gesprek gaan over wat hen bezighoudt."    

De dialoog staat steeds centraal, in alle drie de appartementen. Annemarie van der Riet (ROC Nijmegen) vult aan: "De dialoog begint bij oprechte belangstelling voor iemand die anders is dan jij. Dat oefenen onze studenten hier, samen met voorbijgangers, in trainingen én op straat. Iedereen is onderweg en juist dán kun je verrast worden. Wat we hier cultiveren is verwondering."

Hoe wij ruimte opeisen en anderen verdringen 

Een vogelhuisje met rondom duivenpinnen. Met dit werk illustreert Leon Sanderson tijdens ons gesprek zijn aanpak. “Dit heb ik even tussendoor gemaakt”, licht hij toe, het object achteloos balancerend op zijn handpalm. Het is ontregelend en doet een beetje denken aan de bekende eend-konijntekening. Je ziet óf het een óf het ander, je interpretatie slaat telkens om. In dit geval: óf een veilig onderkomen óf een buitensluiting.

Leon: “Dit gaat over mensen die ergens gaan wonen, alles volbouwen en vervolgens de dieren die er al waren liever kwijt dan rijk zijn. Terwijl die er soms al veel langer zitten dan wij. Dus over hoe individuen, groepen mensen of samenlevingen ruimte opeisen en daarbij anderen verdringen." Zijn ideeën verwerkt hij graag in herkenbare objecten met een vervreemdende twist. Hij vertelt: “Of het materiaal nu staal, hout of keramiek is, ik werk ermee en geef er een onverwachte draai aan. Mensen denken vaak direct te weten waar ze naar kijken, maar als ze preciezer kijken blijkt het toch net anders te zitten. Die omslag wil ik oproepen. Om mensen aan het denken te zetten." 

Pop-up-picknick

“Eetbaar onkruid." Alsof het de gewoonste zaak van de wereld is, geeft Raven van der Stouw antwoord op de vraag wat er in het buideltje op zijn buik zit. Met zijn donkere krullen, aardekleurige overall en dat kangoeroe-achtige buideltje op zijn buik is hij een opvallende verschijning. Raven zoekt directer de verbinding met zijn publiek dan de andere twee kunstenaars. “Ik wil me niet in een atelier terugtrekken, ik ben meer van het doen”, vertelt hij. “Samen met anderen. Ik breng mensen samen door voor ze te koken en met ze te eten”. Daarvoor trekt hij eropuit, de natuur in of doorkruist hij de stad, zolang er maar eetbaar onkruid te vinden is.

Voor zijn afstudeerproject bouwde hij een mobiele keuken: een fietskar van afvalmateriaal (“gewoon op straat gevonden”). Het idee is eenvoudig maar avontuurlijk. De kar aan zijn fiets hangen, planten verzamelen, ermee koken en vervolgens samen eten met onbekenden. Of niet, hij ziet wel wat er gebeurt. Niet iedereen reageert hetzelfde wanneer hij eropuit trekt. Sommigen zeggen: “Wat ben jíj nou aan het doen? Dat mag toch helemaal niet?” Anderen worden nieuwsgierig. En soms schuiven ze uiteindelijk aan voor wat je gerust een pop-uppicknick kunt noemen.

Zo wil hij bewustzijn creëren over waar voedsel vandaan komt en wat een rijkdom aan eetbare planten er om ons heen groeit. Maar ook grotere vraagstukken, zoals de voedsel- en klimaatcrisis, wil hij bespreekbaar maken. En waar komen producten uit de supermarkt eigenlijk vandaan? “Die verbanden wil ik zichtbaar maken”, sluit hij af.

Verlevendigen door verrassend te verbinden 

Hoewel hun aanpak verschilt, zoeken alle drie de kunstenaars naar manieren om mensen anders naar hun omgeving en naar elkaar te laten kijken. Sigrid doet dat via papier, verhalen en in gesprek gaan. Leon prikkelt mensen door ze in verwarring te brengen en nieuwe perspectieven te laten ontdekken. De aanpak van Raven is mensen samenbrengen rond een maaltijd.

Drie jonge kunstenaars van het Valkhof Museum die samen met de Plintpartners Level of Detail Architecten en School voor Dialoog de wandeling tussen station en binnenstad verlevendigen door mensen op verrassende manieren met elkaar te verbinden. 

De Plint Prikkelt

Op woensdag 11 november opent De Plint haar deuren voor het publiek tijdens De Plint Prikkelt. Bezoekers zijn van harte welkom om een kijkje te nemen in de tijdelijke creatieve broedplaats aan de Van Schaeck Mathonsingel in Nijmegen. Met dialoog, kunst, ontmoeting en interactieve activiteiten laten de partners van De Plint zien hoe zij bijdragen aan een levendig Stationsdistrict. Toegang is gratis. 

Meer info: De Plint Prikkelt: ontdek kunst, dialoog en ontmoeting in het Stationsdistrict op 11 november. 

 

Fotografie: edwinsmits.nl

Dit vind je misschien ook leuk…

Deze website gebruikt cookies

Deze website maakt gebruik van cookies (Functioneel, Analytisch, Marketing) die noodzakelijk zijn om de website zo goed mogelijk te laten functioneren. Door op accepteren te klikken, geef je aan hiermee akkoord te gaan.