Kunstenaarscollectief Grondlab geeft Joris Ivensplein nieuwe dynamiek

| Door: Luus Veeken | |

Jarenlang was het veel voorbijgangers een doorn in het oog, het verpauperde gebouwtje met gesloopt binnenwerk aan het Joris Ivensplein. Dat kon toch niet de bedoeling zijn op zo’n zichtbare plek in de stad? Sinds september dit jaar is de troosteloze aanblik gelukkig verleden tijd. Na een grondige opknapbeurt van het interieur heeft Kunstenaarscollectief Grondlab zijn intrek genomen in het pand. Maar wat gebeurt er nu eigenlijk daarbinnen? Waar houden de kunstenaars zich mee bezig en vanwaar die intrigerende naam Grondlab? IntoNijmegen ging kijken en sprak met Carmen Molenaar en Iris van de Wetering, twee van de vijf leden van het collectief.  

Meer reuring graag 

Met de mistroostige aanbik van het Joris Ivensplein indertijd was natuurlijk ook de gemeente niet gelukkig. Daarom nodigde zij creatieve makers en ondernemers uit met plannen te komen om van het plein weer een levendige plek te maken. Vijf kunstenaars die elk op hun eigen manier bezig zijn met de natuur en de Nijmeegse bodem, vandaar dus de naam Grondlab, zagen kansen als collectief en schreven een gezamenlijk plan. Tot hun vreugde omarmde de gemeente hun voorstel en konden ze aan de slag met de uitwerking ervan.

Aan het werk 

Wat gaat er zoal gebeuren de komende tijd? De vijf kunstenaars gaan op het plein aan het werk, elk in hun eigen atelier. Ze experimenteren met materialen, natuurlijke grondstoffen en reststromen uit de omgeving.  “Grondlab heeft ook een sociale functie”, vertelt Iris. “Het was hier op het plein niet altijd even prettig. Er was overlast en er speelden andere problemen rondom het pand. Sinds wij er zitten is het een stuk rustiger geworden. We hebben contact met de buurt. Mensen lopen even binnen voor een praatje, zwaaien naar elkaar en spreken elkaar aan. Top toch?” glundert Iris.

Carmen vult aan: “We willen meer mensen kennis laten maken met creatief bezig zijn. We organiseren workshops en leuke bijeenkomsten. Zo hadden we vorige week een open tekenavond waaraan iedereen zonder voorwaarde of verwachting mee kon doen. Ook gaan we kunstenaars van buiten uitnodigen en een podium geven, ze kunnen hier bijvoorbeeld exposeren of een workshop geven." Er is een keramiekwerkplaats met alles wat daarbij nodig is. Mensen die hier zo’n workshop hebben gevolgd kunnen daarna achter onze draaitafels zelf aan het werk. Elk van de vijf kunstenaars van Grondlab heeft zijn eigen specialiteit, variërend van keramiek tot textiele werkvormen, gravures, schilderingen, tekeningen en installaties.

Iris, therapeutisch kunstenaar 

Zo is Iris bijvoorbeeld van oorsprong muziektherapeut. Ze heeft lang in de psychiatrie gewerkt, maar toen ze het tijd vond voor een nieuwe uitdaging, is ze overgestapt naar beeldende kunst. Ze is, zoals ze het zelf noemt, therapeutisch kunstenaar. “Door mijn achtergrond als therapeut kijk ik minder technisch naar keramiek. Ik denk dat elk soort materiaal iets doet met mensen. Bij werken met klei kom je ook jezelf tegen. Werken met aarde is zwaar, letterlijk en figuurlijk. Ik vraag ook: ‘hoe voelt het, wat vraagt het van je?’ Natuurlijk leer ik mensen de techniek, maar hoe het ervaren om zo met klei bezig te zijn vind ik belangrijker. Dat komt rechtstreeks voort uit mijn achtergrond.”  

Iris maakt urnen voor overleden dierbaren of begeleidt families die deze zelf willen maken of versieren. “Worden urnen van ongebakken klei gemaakt, dan lossen ze uiteindelijk weer op in de grond. Dat idee, dat iets weer terugkeert naar de aarde, voegt voor mij een extra laag toe”, geeft Iris aan. Bij het maken van zo’n urn ontstaan vaak mooie gesprekken, waarbij haar therapeutische inzichten en vaardigheden van pas komen.  

Carmen, onderzoekend kunstenaar 

Ook voor Carmen was het kunstenaarschap niet vanzelfsprekend. Lang heeft ze getwijfeld tussen een kunstopleiding of een studie ecologie of biologie. Bij ArtEZ Hogeschool voor de kunsten Arnhem vond ze de opleiding van haar gading: Fine Arts. Een opleiding waarin het vak artistiek onderzoeker een centrale plaats inneemt, zodat ze de twee werelden, kunst en natuurwetenschappen, kon combineren. “Ik wilde weten hoe ik die rapporten, getallen en de gevoelens over natuur en milieu samen kon brengen. Ik denk dat kunst de kracht heeft om cijfermatige gegevens te vertalen in iets sensibels, in gevoelens. Zo kun je als kunstenaar die rapporten en cijfers voor mensen voelbaar, tastbaar of zichtbaar maken", legt Carmen uit. 

Nieuwe buren 

In Arnhem kwam Carmen op een woonboot terecht. “Woonde ik ineens op en met het water, waardoor mijn huis mee omhoog en omlaag ging. En ik kreeg nieuwe buren: watervogels”, grinnikt ze. Zo ontstond Carmens fascinatie voor water en de Nederlandse bodem als object voor onderzoek en kunst. Ze ontwerpt installaties, waarmee ze bezoekers nieuwe ervaringen biedt.

“Vaak gebruik ik materialen die direct verbonden zijn met het onderwerp. Ik werk bijvoorbeeld veel met  rivierzand en zeeklei”, licht ze toe. “Momenteel maak ik ook mijn eigen inkt van klei en natuurlijke pigmenten om mee te zeefdrukken. Daarnaast werk ik met fotografie, geluid en allerlei andere media.” Met haar installatie Stroomdalflora, kinderen van de bergen deed ze mee aan de IJsselbiënnale van vorig jaar, en deze zomer met de installatie The quality of being fluvial aan het Schemerlichtfestival Nijmegen.

Keramiek van lokale klei 

Drijvende kracht achter het collectief is keramiste Liedeke Taen. Zij was het die de kunstenaars rond het thema Nijmeegse bodem heeft samengebracht tot een collectief. Zelf gebruikt ze de grond onder onze voeten voor haar keramiek. Ze experimenteert met glazuren uit natuurlijke materialen en onderzoekt hoe ze restafval van restaurants als aspergeschillen, oesterschelpen en as kan gebruiken voor keramiek. Haar droom? Gastronomie en kunst met elkaar verweven door duurzaam geproduceerd eten van lokale grond te serveren op keramiek van lokale klei.

Brandnetel waardevolle grondstof 

Ook textiele werkvormen zijn in het collectief vertegenwoordigd. Dat is het terrein van Nathalie Geurts. Zij maakt bijvoorbeeld stoffen uit plantenvezels. Een plantensoort als de brandnetel die door velen wordt verguisd is voor haar juist een waardevolle grondstof. Ze werkt met ambachtelijke technieken, textiel en natuurlijk pigmenten.

Natuur als inspiratiebron 

Vanzelfsprekend is er in het collectief ook een illustrator. Dat is Kyra van Erp. Ze tekent en schildert met planten, dieren en natuurlijke vormen als inspiratiebron. Ze is ook grafisch ontwerper. Het logo en de fraaie website van Grondlab zijn van Kyra’s hand. 

Zo, nu je alle vijf de leden van Grondlab kent vind je het misschien leuk om een kijkje bij ze te nemen. Loop gerust eens binnen. Of ga zaterdag 12 december naar hun creatieve kerstmarkt, met kraampjes met handgemaakte spulletjes.

 

Kunstenaarscollectief Grondlab 
Joris Ivensplein 3 
6511 ZK Nijmegen 

https://www.grondlab.nl/ 

 

Fotografie: edwinsmits.nl

Dit vind je misschien ook leuk…

Deze website gebruikt cookies

Deze website maakt gebruik van cookies (Functioneel, Analytisch, Marketing) die noodzakelijk zijn om de website zo goed mogelijk te laten functioneren. Door op accepteren te klikken, geef je aan hiermee akkoord te gaan.