Terugblik op het Gebroeders Van Lymborchjaar
“We hebben niet de originelen maar we hebben wel het originele verhaal”. Afgelopen vrijdag 3 april 2026 werd het Gebroeders Van Lymborch Jaar officieel afgesloten met een drukbezochte bijeenkomst in de Stevenskerk, de plek waar het ruim een jaar geleden allemaal begon met grootse plannen en hoge verwachtingen.
Centraal in het jaar stond de expositie van werk van de Gebroeders waaronder de beroemde kalenderbladen in Musée Condé in het paleis van Chantilly, Noord-Frankrijk. Daar omheen werden tal van andere activiteiten ontplooid zowel in Nijmegen als Frankrijk en in de landelijke media waardoor de naam van de illustere Nijmeegse Gebroeders definitief op de Europese kunstkaart is gezet.
Terugblik op een bijzonder jaar
De leden van de Stuurgroep Van Lymborchjaar Henk Beerten, Peter van der Heijden en André Stufkens winden er geen doekjes om: we kunnen tevreden terugkijken op een heel bijzonder jaar. Hoewel het werk van de Gebroeders zich in het buitenland bevindt, heeft Nijmegen het originele verhaal.
In woord en beeld passeren daarna een aantal hoogtepunten de revue. Het begon eigenlijk al op 21 november 2024 met een lezing door Bart Van Loo, auteur van onder meer De Bourgondiërs en Op Stoute Schoenen waarin ook een duidelijke rol is weggelegd voor Herman, Paul en Johan Van Lymborch en hun oom Johan Maelwael. En daarna volgde op 21 maart de officiële opening in de Stevenskerk met onder andere Mathieu Deldicque, directeur van Musée Condé. Vervolgens vertoonde TV Gelderland in maart en april 2025 de achtdelige serie van de Ridders van Gelre, getiteld ‘In de voetsporen van de Van Lymborchs’. Deze serie was zo succesvol dat hij in juni en juli landelijk werd uitgezonden bij Omroep MAX en later in het jaar door TV Gelderland nog een keer werd herhaald.
![]()
Op 7 juni 2025 werd de expositie in Chantilly geopend. Een delegatie met onder andere burgemeester Hubert Bruls en wethouder Tobias van Elferen reisde vanuit Nijmegen af om hierbij aanwezig te zijn. Ook aanwezig waren zo’n 150 re-enactors in Middeleeuwse kledij. Met hun paarden maakten zij een paar maal een Grande Parade door het park en langs het kasteel, een beeld om nooit te vergeten.
Gedurende de zomer werd vanuit Nijmegen een aantal busreizen georganiseerd door Noord-Frankrijk langs plekken die met de Van Lymborchs te maken hadden, eindigend bij de expositie in Chantilly.
In augustus en september was er in Nijmegen veel aandacht voor de Gebroeders in de vorm van het Van Lymborch Event met re-enactors en oude ambachten rondom Stevenskerk en Burchtstraat, de GvL-Junior Scholendagen en de wedstrijd ‘De Nieuwe Van Lymborch’, mede georganiseerd door De Gelderlander en uitmondend in een goed bezochte expositie in de Stevenskerk van 14 september tot 1 november.
Intussen werd ook op de Franse zender TV5 aandacht besteed aan de ‘verborgen schat uit de Middeleeuwen’, inclusief beelden van de middeleeuwse re-enactors tijdens de opening in Chantilly en verzorgde de Nijmeegse documentairemaker Sinan Can samen met Pieter Roelofs van het Rijksmuseum Amsterdam de documentairereeks ‘Van Lymborch: onbekend en wereldberoemd’ die op dit moment nog wordt uitgezonden bij BNN/VARA.
Wetenschap en kunst
De expositie in Chantilly had een belangrijke oorzaak: het getijdenboek Les Très Riches Heures van Jean, Duc du Berry, waarin zich naast heel veel miniaturen ook de kalenderbladen van de Gebroeders bevinden, was in slechte staat en moest gerestaureerd worden. Een uitgelezen kans voor een uitgebreid wetenschappelijk onderzoek dat uiteindelijk begin oktober uitmondde in een Internationaal Symposium in de Schepenhal in Nijmegen. Drie dagen lang werden de resultaten van het onderzoek door wetenschappers uit de hele wereld gepresenteerd en bediscussieerd, waarbij vragen werden beantwoord maar ook nieuwe vragen rezen.
Aan het einde van het symposium werd in de Sint Stevenstoren de Van Lymborch Experience geopend, een boeiend spel van licht en geluid waarin de al eerder genoemde Bart Van Loo het verhaal van de kunstenaars in het kort vertelt. Er zijn plannen om deze lichtshow een permanente plek te geven in Nijmegen.
En als klap op de vuurpijl opende op 18 januari 2026 in de Stevenskerk de tentoonstelling Ver & Nabij waar het werk van hedendaagse kunstenaars werd gekoppeld aan het werk van de Van Lymborchs. Ook deze tentoonstelling werd bijzonder goed bezocht. Op 17 maart werd door wethouder Van Elferen de 10.000e bezoeker verwelkomd, een aantal waarop werd gehoopt als eindresultaat. Uiteindelijk stond de teller begin april bijna op 18.000.
Wat gebeurt er na het Van Lymborch Jaar?
Natuurlijk eindigt het niet na dit Paasweekend. Er zijn volop plannen om de Van Lymborchs stevig te verankeren in het internationale bewustzijn over Nederlandse kunstenaars in het rijtje naast Rembrandt, Vermeer en Van Gogh. De eerste stap is al gezet: de Nijmeegse schrijfwijze Van Lymborch gaat wereldwijd gehanteerd worden. Dit jaar wordt ook een 3D-scan gemaakt van de Mozesput in Dijon die door Johan Maelwael is beschilderd en op schaal zal worden gereconstrueerd in de Stevenskerk.
Het Maelwael Van Lymborch Huis in de Burchtstraat is natuurlijk dé plek waar je informatie kunt ophalen maar ook in het vernieuwde Valkhof Museum krijgen de kunstenaars een vaste plek. Intussen wordt samen met NEC gekeken naar een gezamenlijke promotie van deze twee sterke Nijmeegse merken.
De belofte van de burgemeester
Burgemeester Bruls heeft zich van het begin af aan een enthousiaste aanhanger van de Van Lymborchs getoond, samen met wethouder Van Elferen. Zij waren beiden aanwezig bij de meeste activiteiten in dit jaar en de gemeente heeft ook aan het onderzoek in Chantilly bijgedragen door een kalenderblad te adopteren. Helaas mochten ze het niet meenemen. In zijn eindtoespraak kijkt de heer Bruls tevreden terug op alles wat er is gebeurd en voelt zich ook betrokken bij de toekomstplannen. Bijvoorbeeld het project Nijmegen Culturele Hoofdstad van Europa. Dit jaar wordt een bidbook opgesteld om deze titel in 2033 te mogen voeren en daarbij zullen volgens de burgemeester de Gebroeders Van Lymborch zeker niet mogen ontbreken.
En mochten er nog mensen zijn die nog nooit van de Gebroeders Van Lymborch hebben gehoord, dan zullen zij met een lantarentje gezocht moeten worden. De veelvuldige aandacht voor deze kunstenaars, zowel in Nijmegen als ook in Frankrijk en de rest van Nederland heeft ervoor gezorgd dat op zijn minst 8.560.530 mensen kennis hebben genomen van op zijn minst één medium of activiteit. Hetzij lokale of landelijke tv, kranten, exposities of sociale media. Niemand kan meer om de Van Lymborchs heen. En ze komen toch echt uit Nijmegen.
Fotografie: Heyta Melssen en Willem Melssen