Oersoep: terug naar de basis van het brouwen

| Thomas Wijsman

Oersoep is voor Nijmegenaren een vertrouwde naam, maar ook daarbuiten wordt de brouwerij steeds bekender. Het is een ambachtelijke bierbrouwerij en brouwcafé, sinds kort gevestigd op het NYMA-terrein, op loopafstand van het centrum. Vanaf deze plek kijk je uit over de Waal met zijn levendige binnenvaartverkeer. Het terrein is nog volop in ontwikkeling, maar het deel waar Oersoep zit – met Expo Bart ernaast – krijgt al vorm.

Binnen vind je een flinke horecaruimte en een experimenteerbrouwerij waar nieuwe bieren worden ontwikkeld. Het interieur ademt een vleugje technische nostalgie: aan de muren hangen nog altijd de oorspronkelijke meters en schakelhendels van het verbouwde transformatorhuis. Buiten ligt een groot terras met een eigen hopkweektuin.

Het begon in een studentenkeuken

Het brouwen begon klein, vertelt Sander Kobes, initiatiefnemer van Oersoep. Zo’n veertien jaar geleden, in een studentenhuis met een grote keuken die nauwelijks gebruikt werd. “Behalve magnetronmaaltijden opwarmen gebeurde er weinig, dus was er ruimte genoeg om voor de lol bier te brouwen”, vertelt Sander. “Eén dag stevig doorwerken: mout met warm water mengen, filteren, hop erbij, koken, snel koelen en gist toevoegen om de vergisting te starten. Een intensieve dag… maar daarna drie weken rust terwijl de gisting het werk doet”.

Dat was prima te combineren met zijn studie filosofie, die hij na een paar jaar voor gezien hield. Wel leerde die studie hem vragen stellen en methodisch denken. Dat kwam later goed van pas, toen hij na een tijd als projectmanager in de ICT iets nieuws zocht – iets uitdagenders, iets waar hij echt energie van kreeg en voldoening uit haalde. Terugdenkend aan zijn studententijd wist hij al snel: bierbrouwen, dát zou het worden. Niet veel later begon hij kleinschalig thuis.

Groter brouwen

De ambitie groeit dan snel. Sander wil “groter brouwen” – de brouwerij verhuist naar West Kanaalwijk en later naar het Honigterrein. De naam ‘Oersoep’ verwijst naar het ontstaan van leven uit een mengsel van water en organische stoffen. Ook bij Oersoep begint alles met een soort ‘soep’ van water, mout en levende gistcellen. Daarnaast verwijst ‘oer’ naar brouwwijzen waar ze op teruggrijpen – het oerbier van vóór de tijd van uniform industrieel bier. De naam knipoogt ook naar de soepfabriek die vroeger op het Honigterrein stond, hun vorige stek. “Veel gasten vinden het een toffe naam – een enkeling kan het minder waarderen”, zegt Sander. Maar het is in elk geval wel een naam die blijft hangen.

Fascinatie voor oude brouwwijzen

Sander is sterk geïnteresseerd in de geschiedenis van het bierbrouwen en in hoe dingen werken. Oude brouwwijzen fascineren hem. Bijvoorbeeld gisten uit de lucht gebruiken – “Ja echt, gisten hangen overal om ons heen”, legt hij uit. Of werken met een koelschip, een klassieke metalen bak waarin het brouwsel afkoelt zodat het gisten kan beginnen. “Het brouwproces was vroeger niet per se beter of slechter dan nu – het zijn gewoon verschillende wegen naar bier”, benadrukt hij. Maar die verschillen leiden wel tot subtiele variaties in smaakbeleving. Dat zie je terug in het aantal verschillende bieren dat Oersoep brouwt: al meer dan honderd, van Hopfather tot Big Bob. De brouwerij werkt kleinschalig en ambachtelijk met nadruk op kwaliteit en het verhaal achter het product – niet op massaproductie.

Ambachtelijk en onafhankelijk

Zodra de productie flink begint te groeien, besteden ze die uit. “Zo kon het bedrijf verder groeien en creëerden we tijd om onze creativiteit in te zetten voor permanente vernieuwing”. Sander kiest bewust voor onafhankelijke brouwerijen die dichter bij het ambachtelijke brouwen blijven. Grote brouwers kopen kleine merken op en vermarkten industriële bieren als ambachtelijk; dat past niet bij de onafhankelijke identiteit van Oersoep. De Oersoepbrouwers maken deel uit van de tweede Nederlandse craft beer-golf – de nieuwe generatie ambachtelijke brouwers –, ontstaan in Amerika, na de eerste golf die in de jaren tachtig uit België kwam overwaaien.

Frietkontjes

Hoe leer je bier brouwen? Hoewel er opleidingen zijn, kozen de brouwers van Oersoep hun eigen leerweg. Ze leerden het vak via zelfstudie, bezoeken aan brouwerijen en stages bij Amerikaanse craftbrouwers. Het is een wereld vol enthousiastelingen die elkaar gul verder helpen.

Bij Oersoep werken regelmatig stagiairs aan uiteenlopende projecten: webshop-optimalisatie, dashboards, terrasconcepten en marketing. Dat zorgt ervoor dat steeds meer mensen Oersoep weten te vinden. “En daardoor houden wij brouwers ruimte om nieuwe bieren te maken en creatieve samenwerkingen aan te gaan”, zegt Sander. Zo ontwikkelden ze voor Doornroosje – in Nijmegen liefkozend Roosje genoemd – een bier met rozenwater. Op dit moment werken ze aan een bier van frietkontjes – “ja heus”, verzekert Sander lachend. “Het zijn de kleine stukjes die bij de frietproductie overblijven, en Pataad vroeg ons of we daar iets creatiefs mee konden doen”. Zo heeft elk van hun bieren zijn eigen verhaal, vaak ontstaan uit ontmoetingen en ideeën van anderen.

Lokaal verbonden

Sander hecht veel waarde aan lokale verbinding. In het Oersoep Brouwcafé kunnen bezoekers bieren beoordelen via proeverijen, van eenvoudige beer flights – een plankje met kleine glaasjes verschillende bieren – tot uitgebreide sessies met uitleg. Rondleidingen laten het brouwproces zien, op verzoek gevolgd door een proeverij. De opdrukken op de bierblikjes – Oersoep kiest bewust voor blik vanwege houdbaarheid en smaak – worden ontworpen door één Nijmeegse kunstenaar, illustrator Esther Aarts, in samenwerking met Studio Hartebeest. Zo blijven alle opdrukken in één hand en daardoor herkenbaar, hoe verschillend ze ook zijn. Verder werkt Oersoep intensief samen met lokale bedrijven, zoals de Nijmeegse fietskoerier Velocity voor de distributie, en met veel horecaondernemers in de stad.

Oersoep op een bruisend NYMA-terrein

Op het NYMA-terrein openen steeds meer horecazaken. Ze organiseren afzonderlijk én samen activiteiten om het plein aantrekkelijk te maken. De brouwerij zorgt regelmatig voor reuring met rondleidingen, proeverijen, quizzen, comedy en evenementen. Nu loopt bijvoorbeeld de studenten-bierbrouwwedstrijd Brew Battle. Begin maart wordt het winnende team bekendgemaakt en vervolgens brouwt Oersoep hun bier. Door al deze activiteiten hebben Sander en zijn team met hun brouwcafé het NYMA-terrein verrijkt met een levendige plek.

Je vindt de Bierbrouwerij en het brouwcafé Oersoep aan Waalplein 7op het NYMA-terrein Nijmegen. Meer weten? Bezoek de website oersoepbrouwerij.nl.


Fotograaf: Toon de Vos

Dit vind je misschien ook leuk…