Roemrijk eetcafé De Plak vijftig jaar

| Door: Luus Veeken | |

Eetcafé De Plak in Nijmegen bestaat dit jaar vijftig jaar. Een halve eeuw, dat is niet niks. In al die jaren is er in de stad veel veranderd. Horecabedrijven kwamen en gingen. Café De Plak is al die tijd gebleven en daarmee de gastvrije sfeer, de gezelligheid, de fantastische vegetarische/veganistische keuken en de bonte verzameling gasten en het personeel, dat de boel collectief runt. Nee, De Plak is bepaald geen doorsnee horecatent. IntoNijmegen schoof aan tafel en sprak met Ruben van den Hurk, alias Ruben van de Plak, een doorgewinterde kracht die al ruim twee decennia meedraait in het collectief. 

Collectief eigenaarschap

Surfend op de democratiseringsgolf en de krakersrellen van de jaren zeventig van de vorige eeuw kozen de medewerkers van De Plak in de jaren tachtig voor collectief eigenaarschap. Een bijzondere vorm voor een café: de medewerkers werken, overleggen en beslissen samen. Ze runnen de zaak met zijn allen. Ze werken in de keuken, de bar of de bediening, ruimen af, en stressbestendigen schoppen het tot kok.

“Rouleren is altijd mogelijk”, vertelt Ruben. “We vergaderen als collectief eens per maand. Als personeelslid heb je echt iets in te brengen. We zijn met zijn eenentwintigen en nemen samen de besluiten. Altijd een oneven aantal medewerkers met het oog op stemmingen”, legt hij uit. Voor dagelijkse dingen en zaken die geen uitstel velen is er een driekoppig roulerend dagelijks bestuur. Behalve de vaste kern zijn er zo’n tien à vijftien losse medewerkers die inspringen wanneer nodig. 

Weer terug na pensioen

Het is een hecht team daar in De Plak. Ruben is niet de enige die meer dan twintig jaar op zijn conto heeft. Veel medewerkers werken er al heel lang. Oudgediende Jozé, koosnaampje ‘Plakmamma’, begon er in de zeventiger jaren, ging na gedane arbeid met pensioen om van haar rust te genieten, maar keerde op haar schreden terug en is weer aan de slag op haar oude stek – op een zachter pitje, maar toch!

Lange aanloop naar vegetarisch

De Plak is begonnen als een gezellige kroeg voor krakers, homo’s, lesbo’s, kunstenaars en andere groeperingen die zich aangetrokken voelden tot de vrijheidslievende en activistische inslag van het café. Een tosti, een soepje om de eerste honger te stillen, dat was het wel zo’n beetje. De cafébezoekers wilden meer, dus werd het een eetcafé. Het stond bekend om zijn voortreffelijke levergerecht. De aanloop naar een vegetarische/vegan keuken was een lange, vertelt Ruben. “Zo’n tien jaar geleden hadden we het er al over. Sommigen waren bang dat we klanten zouden verliezen, failliet gaan zelfs, als we dat deden. Maar het idee bleef terugkomen. Op een gegeven moment dachten we dat de wereld toe was aan vegetarisch. We zijn toen vlees langzaam uit gaan faseren: meer vegetarische gerechten op de kaart, en minder vlees inkopen”. En met een olijke blik: “Als de vleesschotels op waren wezen we op wat er wel nog was: de vegetarische maaltijden”. 

Vanaf 2023 is het hele aanbod in de Plak vegetarisch/vegan, met een uitgebreide en voortreffelijke keuze aan gerechten. En wat ze al verwachtten: de belangstelling is groot, ook voor een lunch. Dagelijks komen er zo’n 150 à 200 mensen eten. Aanpoten dus. 

Kaasgehakt

De Plak serveert vooral lokale producten en waar mogelijk biologische (onder andere sapjes, wijn). Legendarisch is hun kaasgehakt; per week gaan er zo’n 350 porties doorheen. Maar ook de groentetaart is bepaald niet te versmaden. Je krijgt altijd drie soorten groenten op je bord: een warme en twee verschillende salades. Naar keuze een aardappelgerecht, rijst of voortreffelijke frietjes. Een biologisch sapje of een wijntje erbij, wat wil je nog meer? Nee, als je gezond wil eten voor een betaalbare prijs en in een gezellige sfeer is De Plak echt iets om in gedachten te houden.

Wilde feesten

Hou je van wilde feesten? In de kelder worden feesten en optredens georganiseerd. Bijna elke vrijdag- en zaterdagavond is er een DJ of treedt er een band op, variërend van pop, house, disco en punk tot hiphop en soul. 

Inzet voor sociaal-maatschappelijke kwesties

Mooi is dat De Plak zich niet alleen enthousiast inzet voor de eigen organisatie en haar bezoekers, maar ook zijn bijdrage levert aan goede doelen als milieubeweging, vluchtelingenorganisaties en instanties die discriminatie en racisme bestrijden of zich inzetten voor andere sociaal-maatschappelijke kwesties. Ze verstrekken subsidie of dragen op een andere manier bij. Zo mochten er in de tijd van de grootschalige vluchtelingenopvang in Heumensoord zo’n tien jaar geleden iedere zondag vluchtelingen komen eten. Twee Syriërs, Saad en Sevag, kwamen helpen met koken. Nu jaren later werken de twee nog steeds bij De Plak. 

Nog nooit gegeten bij De Plak, hun kaasgehakt niet geproefd? Ik zou het echt eens proberen!

Café De Plak (reserveren niet mogelijk)
Bloemerstraat 90, Nijmegen

https://www.cafedeplak.nl/

Dit vind je misschien ook leuk...