Kinderschoenen in de Keizerstad: Lucky Fonz III blikt terug op uiterst cultuurrijke jeugd

In Kinderschoenen in de Keizerstad interviewen we bekende Nederlanders met een rijk verleden in Nijmegen. Niet over hun alledaagse bezigheden, maar juist over hun binding met de stad, en hoe die doorwerkt in hun oeuvre en wereldbeeld. In deze editie spreken we Otto Wichers, de Nijmeegse muzikant die bekendheid vergaart onder de artiestennaam Lucky Fonz III. Begin april keert hij terug naar de Keizerstad voor een optreden in Doornroosje, waar hij ook liedjes van zijn nieuwe album De Zachte Krachten ten gehore gaat brengen. 

We treffen elkaar in Rotterdam, de nieuwe thuishaven van de troubadour. Hij stelt voor om het interview plaats te laten vinden in een caféetje nabij het Centraal Station, zodat het voor mij beter bereikbaar is. Al snel blijkt dat de bekendheid Lucky Fonz niet naar het hoofd is gestegen. Hij voelt zich vereerd door het feit dat ik naar Rotterdam ben gekomen en overvalt me met vragen voordat ik überhaupt aan het interview kan beginnen. 

Zo nuchter als zijn houding is, zo excentriek is zijn outfit. Zijn Thunderdome-jas, gedragen over een auberginekleurig katoenen werkpak en Air Max ’90, wordt gecompleteerd door zijn karakteristieke baret en een knalrode sporttas. Het weerspiegelt de kenmerken die hem hebben gevormd als mens en artiest: uitgesproken doch bescheiden, sportief en toegankelijk, met duidelijke invloeden uit de jaren negentig. Hij straalt uit dat hij liever maakt dan poseert, wat het interview alleen maar ten goede zou moeten komen.

Cultureel DNA 

Lucky Fonz bewaart louter positieve herinneringen aan zijn tijd in Nijmegen. "Als ik denk aan mijn jeugd, denk ik altijd aan veel leuke dingen. Er was altijd veel ruimte voor sport. Ik zat op judo, volleybal bij VoCASA, hockey bij ZOW (in 2006 gefuseerd met MHC Quick tot QZ, red.) en NMHC Nijmegen en tenniste bij de Kwakkenbergweg. De Leemkuil, pleintjesvoetbal in Weezenhof en later als tiener het uitgaan… Je hoefde in die tijd natuurlijk nog geen achttien te zijn. De Zomerfeesten, het Bevrijdingsfestival…het oude Doornroosje bezocht ik ook wekelijks. Ik kwam graag bij feesten als Jungle Galaxy (drum and bass) en Planet Rose (techno). Dat ik als vijftienjarige wekelijks dj’s als Aphrodite en Carl Cox kon zien is vrij speciaal, al had ik dat op dat moment nog niet echt door."

^{©Gerard Verschooten}

Zijn culturele interesses blonken uit in veelzijdigheid. "We gingen ook vaak naar Concertgebouw De Vereeniging, waar mijn vader nog altijd bij betrokken is. Ik kom eigenlijk uit een meer klassiek georiënteerde familie. Mijn zusje en ik speelden oorspronkelijk klassieke muziek." De schoolbezoeken aan Theater Het Badhuis staan ook nog goed in zijn geheugen gegrift. "Ik herinner me ook nog dat we op de middelbare school een CJP-pas kregen met vele kortingen voor culturele evenementen. Daar heb ik heel veel gebruik van gemaakt. Ik ging graag naar het filmhuis Cinemariënburg, waar ik leerde dat de filmwereld uit meer bestond dan Hollywood. Toen ik als tiener Trainspotting zag, ging er een wereld voor me open. Betere scripts, beter geacteerd, grappiger…"

^{©Lizet Pennings}

"Met terugwerkende kracht denk ik vaak: wat een rijkdom. Als je opgroeit is alles vanzelfsprekend, je weet niet beter, maar naarmate ik ouder word, besef ik steeds meer hoe bijzonder het was dat ik als tiener al zoveel in aanraking kon komen met cultuur. Dat heeft natuurlijk ook met Nijmegen te maken", gaat hij verder, "doordat ik voor mijn werk het hele land doorreis, merk ik hoe uniek de stad eigenlijk is. Het heeft alles te bieden, maar behoudt toch een bepaalde intimiteit."

Culturele omnivoor

De invloeden van zijn jeugd zijn onmiskenbaar in zijn muziek. "Je hebt mijn nieuwe album gehoord. Dat is een verzameling van uiteenlopende stijlen door elkaar heen. De bandjes die ik zag in het Valkhofpark, de house in Doornroosje en de concerten in De Vereeniging komen er allemaal in terug."

Ook de muziekwinkels bezocht hij maar al te graag. "In Nijmegen had je toegang tot zoveel cultuur. Je had de houseplatenzaak Paradise Records van DJ Pascal in de Lange Hezelstraat, daar had je dan flyers waarop je kon zien welke feesten er aankwamen. De cd-zaken waren ook belangrijk voor mij. Waaghals bijvoorbeeld, zij hebben me ook heel erg gesupport in de beginfase van mijn carrière. Je bent dan wel solo-artiest, maar je maakt wel deel uit van een gemeenschap. Ook Kroese, Free Record Shop en een zaak in de Molenpoort… Als tiener fietsten we ze soms af ter ontspanning." 

Of zijn muziek anders zou zijn geweest als hij elders was opgegroeid? Daar gaat hij wel vanuit. "Je output als artiest wordt altijd bepaald door je kunstzinnige DNA en die wordt gevormd door alles waar je toegang toe hebt. Sommige artiesten groeien op met een bepaald genre en gaan zich daar dan volledig aan toewijden. Dan kan je dingen doen die niemand anders kan, maar ik denk dat het mij juist definieert dat ik heel breed ben qua invloeden en die ook heel breed kan toepassen."

Zijn nieuwe plaat is daar een schoolvoorbeeld van. "Er staat zelfs gabber op, maar ook mijn ‘folky’ kant en iets wat bijna op punkrock lijkt. En het gaat van een soort house tot bijna crooner-achtige theatermuziek. Dat vind ik leuk, want dat is een reflectie van hoe ik cultuur geniet. Ik kan de ene avond naar een moeilijke film gaan en de volgende naar een gabberfeest."

Planeet Pluto 

Op de vraag of hij specifieke referenties naar Nijmegen in zijn werk heeft waar we nog niets van weten, moet hij me helaas teleurstellen. "Linde met een E" werkte niet in Carolus of Calypso, en Hadassa is niet geïnspireerd op een Nijmeegse. "Dat helaas niet", antwoordt hij lachend. "Het nadeel is natuurlijk dat ik pas liedjes begon te schrijven toen ik er al niet meer woonde. Ik heb nu wel een nummer op mijn nieuwe plaat (Pluto, red.); daar zit wel een stukje nostalgie in. Daar zing ik wel over mijn tijd in Nijmegen." 

"Ik dacht dat Pluto een planeet was en een weiland de natuur", citeert hij uit zijn eigen lied. "Bij het voetbal, het zwembad, het schoolplein en het knikkeren in de klas, ik weet niet eens meer zeker of ik het zelf wel was"; een zin die de strekking van het nummer samenvat. "Ik praat nu wel over mijn jeugd, maar het voelt zo ver weg dat ik het soms bijna ervaar alsof ik het over iemand anders heb. Alsof ik een boek over een Nijmegenaar heb gelezen en dat nu aan jou navertel." Tijd is niet de enige oorzaak van dat gevoel: "Ik denk ook dat dat komt omdat ik iemand ben die zelden terugkijkt. Ik ben ook best sceptisch over mijn geheugen. Laatst vroeg mijn vriendin of ik me nog kon inbeelden hoe mijn basisschool er van binnen uitzag: geen idee."

Frequente bezoeker 

Zijn relatie met Nijmegen berust niet enkel op nostalgie. "Mijn ouders wonen er nog, dus daardoor kom ik er nog regelmatig. Maar ik heb er ook nog veel vrienden, en als ik Nijmegen inloop kom ik altijd wel iemand tegen. Ik ga graag naar café In de Blaauwe Hand of De Opera, daar kwam ik als tiener al vaak." Zijn gedachten dwalen af na die laatste herinnering. "Ik vind het zo zielig dat tieners nu niet de kroeg meer in mogen, dat vind ik eigenlijk een slechte zaak. Ze moeten ook een plek hebben om te hangen." Een kort gesprek over wat hedendaagse tieners zoal doen in hun vrije tijd, drijft hem tot de volgende conclusie: "In de tijd dat kroegen ontoegankelijk voor ze werden gemaakt, stonden de grote techbedrijven klaar om ze te hersenspoelen. Het is financieel ook allemaal veel minder toegankelijk. Dat kan toch niet goed zijn."

Van de Goden Vervuld 

Tussen zijn laatste album Hemellichamen uit 2022 en zijn aankomende plaat heeft Lucky Fonz zichzelf een nieuwe uitdaging opgelegd: in 2024 verscheen zijn debuutroman Van de Goden Vervuld, wat mogelijk ook zijn artiestenbestaan heeft beïnvloed. "Goede vraag. Ik denk dat het me veel heeft veranderd, maar of dat terug te horen is in mijn muziek weet ik niet. Het heeft me wel breder gemaakt als artiest. Een van de nummers dat het album niet gehaald heeft, was bijna een roman, maar nu weet ik dat ik ook lange teksten kan bewaren. Veel liedjes van dit album schreef ik ook tegelijk met het boek en er is ook wel wat overlap qua thematiek; het verband tussen liefde en existentiële gezondheid." 

Op muzikaal vlak liet hij zich inspireren door Bob Dylan en in Nederland door Armand, maar zijn eerste voorbeelden in het proza liggen nog dichterbij huis: "Nijmegenaar Frans Kellendonk, een soort cultschrijver die helaas jong is overleden. Hij zat toevallig ook op Dominicus. Zijn boek Mystiek lichaam is misschien niet de beste, maar wel de mooiste Nederlandse roman. Naast de klassieke Britse literatuur, passeert ook Amsterdammer Nescio de revue. "Nu moet ik alleen nog een rasechte Rotterdammer vinden die mij literair kan inspireren."

Lucky Fonz ziet zijn platen zelf ook een beetje als boeken. "Ik bouw mijn albums vaak op als een roman, waarin ik de ik-persoon echt zie als een hoofdpersonage. Dit album begint met een starende blik in de leegte en de hoop dat die wordt opgevuld. Eigenlijk een bijna paradoxale metafoor van een moederland in de leegte." 

Hij zal zich nooit laten remmen door het idee dat hij zich moet beperken tot een bepaald genre. "Mijn ervaring is dat het publiek voor meer openstaat dan mensen denken. Zij vinden diversiteit juist interessant. We deden net nog nostalgisch over vroeger, maar sommige dingen zijn nu ook beter. Het hokjesdenken is bijvoorbeeld veel minder geworden. Vroeger betekende dat je het ene deed dat je het ander moest laten, maar de nieuwe generatie denkt wat breder op dat vlak." Op dat moment schenkt hij per ongeluk mijn cola in zijn glas, terwijl hij light had besteld. "Oh shit, sorry!", roept hij, waarna hij zijn fles leeggiet in mijn glas. "We delen de risico’s."

Terug naar Doornroosje 

Op 1 april keert hij weer naar Nijmegen voor zijn optreden in Doornroosje. "Het nieuwe Doornroosje vind ik ook een geweldige plek. Het feit dat het naast het station zit, helpt echt wel mee voor de kaartverkoop. Er zullen veel voormalige klasgenoten en leraren komen, dat maakt het ook wel anders." Het belooft uiteraard een heel divers optreden te worden. "Mijn clubshows gaan van een bijna theaterachtige intimiteit naar een groot feest. Het wordt een uiteenlopende combinatie van nieuwe en oude nummers." Uiteindelijk zouden we twee uur blijven zitten en stond hij erop om me te trakteren op lunch. Geen details die wat vertellen over zijn artiestenloopbaan, wel die hem typeren als persoon. 

Het nieuwe album De Zachte Krachten is vanaf 13 maart te beluisteren op alle streamingdiensten. Het optreden van Lucky Fonz III in Doornroosje van 1 april is inmiddels volledig uitverkocht. 

Fotografie: Sanja Marusic, Edwin Smits, Wilger Brevoord, Lizet Pennings, Gerard Verschooten