De Pest in Nijmegen
| Leanne Klauwer
De corona-epidemie beheerst de hele wereld, maar dat is niet de eerste keer dat er een epidemie door Nederland woekert. We schrijven 1635. Nijmegen maakt de zwaarste pestuitbraak mee die de stad zal treffen. Mensen moeten binnen blijven, maar ondanks de maatregelen komen 6000 mensen om het leven. Dit is toendertijd bijna de helft van de Nijmeegse bevolking.
Stadsgenezer van dienst
IJsbrand van Diemerbroeck is stadsgenezer van dienst. Hij werkt in het Sint-Jacobsgasthuis in de Nijmeegse straat De Glashuis. Van Diemerbroeck schrijft dat het waarschijnlijk de soldaten zijn geweest die de pest op één van hun tochten hebben meegenomen naar Nijmegen. Enkele jaren na de epidemie schrijft Van Diemerbroeck zijn herinneringen op. Deze zijn ontzettend gedetailleerd. Hij beschrijft de gevallen die hij als arts voorbij ziet komen. Hij noteert symptomen als benauwdheid, razernij, zwarte plekken op de huid en pestbuilen die zo groot konden worden als appels. Hij probeerde verschillende behandelmethoden uit, zoals aderlatingen en een behandeling met koolbladeren.
![]()
Nijmegen na de Pest
De pest zorgt voor een drastische daling van het Nijmeegse bevolkingsaantal. Om dat aantal weer op peil te krijgen, probeert de stad nieuwe inwoners te lokken. Mensen die komen, kunnen onder andere goedkoop burgerrecht in hun bezit krijgen, iets wat anders veelal via erving moet. Het verkrijgen van burgerrecht is handig voor mensen omdat ze dan bescherming van de stad kunnen krijgen, wanneer ze dat nodig hebben. Ook kunnen inwoners makkelijker zelfstandig werken en lid worden van een gilde.
De Pest in het heden
Wil je meer leren over deze bijzondere periode uit de Nijmeegse geschiedenis? Bezoek vanaf eind februari 2021 in Museum het Valkhof de tentoonstelling over de pest in Nijmegen.
Duik in de geschiedenis van de oudste stad van Nederland. Want Nijmegen heeft veel verhalen te vertellen. Benieuwd? Je leest het allemaal in de historische tijdlijn.
Dit vind je misschien ook leuk
-
Openbare kunst in Nijmegen: Lang leve de vrijheid
Openbare kunst in Nijmegen: Lang leve de vrijheid
Vrijheid is een groot woord, maar zelden een eenvoudig begrip. In Nijmegen krijgt het een gelaagde vorm in de muurschildering Lang leve de vrijheid aan de Houthof. Een schildering van kunstenaar Oussama Diab over een periode van hoop, hervorming en chaos.
Meer lezen over Openbare kunst in Nijmegen: Lang leve de vrijheid
-
Meivakantie in Nijmegen: tips met de kids
Meivakantie in Nijmegen: tips met de kids
De dagen worden langzaamaan langer en warmer. De meivakantie staat weer voor de deur! Weet jij al hoe je de komende meivakantie in Nijmegen gaat doorbrengen? Dit zijn onze tips!
-
Pech in Oorlogstijd: Een spannende reis door verborgen geschiedenis
Pech in Oorlogstijd: Een spannende reis door verborgen geschiedenis
Op 19 en 25 april en 6 juni 2026 rijdt de Zonnetrein van Nyma Tours door Nijmegen-West. Met drie gidsen ontdek je aangrijpende verhalen over plekken waar mensen in de Tweede Wereldoorlog het noodlot niet konden ontlopen.
Meer lezen over Pech in Oorlogstijd: Een spannende reis door verborgen geschiedenis
-
Palermo’s nieuwe album ruiger dan ooit
Palermo’s nieuwe album ruiger dan ooit
Op Stille Zaterdag presenteerde de Nijmeegse driemansformatie Palermo hun nieuwe album in Brebl, dus echt stil zou het niet lang blijven. Samen met hun twee begeleidende bands zorgde Palermo voor een bijzondere avond.
-
Op atelierbezoek bij...Margriet Smulders
Op atelierbezoek bij...Margriet Smulders
De werkplek van een kunstenaar is een bijzondere ruimte. In deze reeks korte fotoreportages, in samenwerking met Beeldende Kunst Nijmegen, stappen we het atelier binnen en krijgen we een inkijkje in de wereld van Nijmeegse kunstenaars.
-
Terugblik op het Gebroeders Van Lymborchjaar
Terugblik op het Gebroeders Van Lymborchjaar
“We hebben niet de originelen maar we hebben wel het originele verhaal”. Afgelopen vrijdag 3 april 2026 werd het Gebroeders Van Lymborch Jaar officieel afgesloten met een drukbezochte bijeenkomst in de Stevenskerk.
Meer lezen over Terugblik op het Gebroeders Van Lymborchjaar
-
Thiemeloods: een verborgen parel in Bottendaal
Thiemeloods: een verborgen parel in Bottendaal
De Thiemeloods in Bottendaal is een industrieel monument met warme, huiselijke sfeer. Na redding via een crowdfundingsactie bruist de plek weer als culturele ontmoetingsplek. IntoNijmegen sprak met de driekoppige leiding over verleden en toekomst.
Meer lezen over Thiemeloods: een verborgen parel in Bottendaal
-
Ingeborg Makkinje, ontvanger van de onderscheiding De Blauwe Steen – voor een plezierige binnenstad
Ingeborg Makkinje, ontvanger van de onderscheiding De Blauwe Steen – voor een plezierige binnenstad
Ingeborg Makkinje (De Regenboog) ontving de Blauwe Steen 2025 voor haar tomeloze inzet voor de Nijmeegse binnenstad. Lees het verhaal achter deze verbindende onderneemster en haar visie op een gastvrije stad waar verbinding altijd de rode draad vormt.
-
Dé nachttips van april 2026
Dé nachttips van april 2026
Nijmegen heeft een bruisend nachtleven met diverse clubs en bars die voor ieder wat wils bieden. Om je wegwijs te maken in de Nijmeegse scene, delen we een paar toffe tips van Know Nimma. Deze feestjes mag je de komende tijd niet missen!
-
De top 3 van de Gelderse Roos Prijs 2026 is bekend Inspirerende erfgoedprojecten maken verborgen verhalen zichtbaar
De top 3 van de Gelderse Roos Prijs 2026 is bekend Inspirerende erfgoedprojecten maken verborgen verhalen zichtbaar
Diverse Gelderse erfgoedprojecten maken verborgen geschiedenisverhalen zichtbaar. En van elkaars successen kun je leren. Daarom biedt de Gelderse Roos Prijs van Erfgoed Gelderland een podium voor zulke inspirerende erfgoedprojecten. De top 3 is nu bekend.
-
Het verhaal achter het korte film festival Go Short: een interview met directeur-bestuurder Lotje Kerckhaert en producent Julius Brom
Het verhaal achter het korte film festival Go Short: een interview met directeur-bestuurder Lotje Kerckhaert en producent Julius Brom
Nijmegen maakt zich klaar voor alweer de achttiende editie van het grootste internationale korte film festival, dat plaatsvindt van 7 t/m 12 april. Lotje Kerckhaert en Julius Brom praten je bij over alles wat je dit jaar te wachten staat.
-
Dit zijn de biebtips van april 2026
Dit zijn de biebtips van april 2026
Ontdek wat je allemaal kan doen in de bieb! De Bibliotheek Gelderland Zuid zet drie activiteiten in de schijnwerpers, voor jong en oud. Mét bijpassende leestips natuurlijk!
-
April 2026: dit zijn de filmtips
April 2026: dit zijn de filmtips
Laat je ook deze maand weer verrassen door grappige, ontroerende, inspirerende of spannende verhalen. Dit zijn onze filmtips van april!
-
Tips voor culturele uitjes in april 2026
Tips voor culturele uitjes in april 2026
April doet wat hij wil. Jij ook? Ontdek ook deze maand wat er in Nijmegen te doen is op cultureel gebied. Wij hebben een aantal leuke uitjes voor je op een rij gezet.
-
Het muZIEum heropent: “Zien is meer dan kijken.”
Het muZIEum heropent: “Zien is meer dan kijken.”
Het muZIEum heeft opnieuw de deuren geopend. “We hebben een grote herinrichting gehad en we hebben ons gebouw zo ontworpen dat – ongeacht hoe je hierbinnen komt, of je nou ziet, niet ziet of slecht ziet – het voor iedereen een gelijke beleving is”.
Meer lezen over Het muZIEum heropent: “Zien is meer dan kijken.”
-
NYMA – hier gebeurt het!
NYMA – hier gebeurt het!
Industrieel erfgoed is niet alleen iets uit het verleden, het heeft hier een nieuwe bestemming gekregen. In de enorme, grote hallen hebben ateliers, werkplaatsen, sportieve en culturele bedrijvigheid en bijzondere horeca hun plek gevonden.
-
KENJI Nijmegen: "Bij ons krijg je het gevoel alsof je in Japan in een winkel binnenstapt"
KENJI Nijmegen: "Bij ons krijg je het gevoel alsof je in Japan in een winkel binnenstapt"
Drie jaar geleden ontdekte Joost Tijink in Engeland het KENJI-concept. De sfeer, producten en totaalbeleving maakten indruk. “Dit zou perfect passen in Nederland”, dacht hij. Dat idee liet hem niet los en vormde het begin van zijn avontuur.
-
De stad als spiegel: 10 edities Architectuurprijs Nijmegen
De stad als spiegel: 10 edities Architectuurprijs Nijmegen
Wat is het meest toonaangevende gebouw van Nijmegen uit 2024/2025? Stem voor de Architectuurprijs Nijmegen en bepaal wie de Publieksprijs wint! ACN en gemeente Nijmegen vieren goed ontwerp, maar jouw stem telt. Breng je stem uit vóór 1 april!
Meer lezen over De stad als spiegel: 10 edities Architectuurprijs Nijmegen
-
Erfgoeddag Canisiushof: van internaat tot erfgoed hotspot
Erfgoeddag Canisiushof: van internaat tot erfgoed hotspot
Op zondag 29 maart opent Museum De Bastei de deuren van het Canisiushof, het voormalige internaat van het Canisius College, voor een eerste Erfgoeddag. Bezoekers krijgen die dag de unieke kans om bijzondere Nijmeegse erfgoedverhalen te ontdekken.
Meer lezen over Erfgoeddag Canisiushof: van internaat tot erfgoed hotspot
-
MetersMaken 2026: een succesvolle formule
MetersMaken 2026: een succesvolle formule
MetersMaken in en om de Vasim bood op zondag 15 maart makers van straattoneel voor het derde jaar een podium voor een eerste try-out voordat ze de wijde wereld in gaan.