Vijftien jaar De Kaaij, van rafelrand tot Nijmeegs icoon

| Door: Luus Veeken | |

Wat begon als een visionair initiatief aan de Waalkade groeide uit tot een begrip in Nijmegen: Cultureel Terras De Kaaij. Aan de Lindenberghaven, onder de Waalbrug bij het Ooijbruggetje, destijds een rafelrand van de stad. Met muziek, theater en tal van andere optredens en vertier en horeca is De Kaaij in het zomerseizoen een trekpleister voor bezoekers. Toegang is gratis, iedereen is welkom. Dit jaar viert De Kaaij haar vijftienjarig bestaan. Aanleiding voor IntoNijmegen om met initiatiefnemer Leon Berkers en zijn vrouw Wieke van Leeuwen terug en vooruit te blikken.

In de Lindenberghaven heeft Leon een kleine vloot aan historische schepen liggen. Afgemeerd naast De Kaaij, ligt de Opoe Sientje, zijn tweemast klipper uit 1885, eigenhandig door Leon gerestaureerd. Aan boord een superleuke horeca en een bed & breakfast. Op deze zonnige middag zoeken we voor het gesprek een plek aan dek. Rustig wordt het daar zelden, ook nu niet. Steeds schiet er wel iemand Leon aan. Tja, zo gaat dat wanneer je ‘het gezicht van de Kaaij’ wil spreken.

Tegen de stroom in

Historische schepen vormden al lang Leons grote passie. Met lede ogen zag hij toe hoe varend erfgoed achteruit kachelde en de overheid volgens hem te weinig deed om het voor toekomstige generaties te behouden. Daarom had hij zo’n twintig jaar geleden een lumineus: de verwaarloosde Lindenberghaven transformeren tot een museumhaven voor historische schepen. En als eerste wilde hij daar zijn eigen schip Orca aanleggen, een binnenvaartschip uit 1924, ooit actieschip van Greenpeace.

Bij de gemeente vond het idee van een museumhaven in het begin weinig weerklank. Wel kreeg Leon toestemming de Orca in de haven af te meren, al werd hij gewaarschuwd dat het gebied als ‘unheimlich’ bekendstond. Die reputatie bleek niet uit de lucht gegrepen. De haven trok destijds groepen jonge mannen aan die zich bezighielden met schimmige handeltjes in dit no-gogebied.

Toch liet Leon zich niet afschrikken. Hij legde de Orca in de Lindenberghaven en wist er vervolgens ook andere historische schepen naar toe te halen. In de haven wonen nu vijf families op hun historische schepen. Bewoners en bezoekers maken het levendig en er is daardoor meer sociale controle.

Toen Leon ontdekte dat er subsidies bestonden voor de herinrichting van oude havens, kwam er vaart in de plannen. Dankzij een aanzienlijke bijdrage kreeg de Lindenberghaven een grondige opknapbeurt. De fraai vernieuwde kade, de lift bij de Lindenbergtrappen en het openluchtpodium maken het tot een toegankelijk en aantrekkelijk gebied.

Moeilijke periode

Dan neemt het leven een tragische wending. Leons vrouw Natasja overlijdt en Leon blijft achter met de zorg voor drie kinderen. Er volgt een moeilijke periode. “Ik was de kluts kwijt. Ik moest iets doen, maar wist niet wat”.

Het begin: Vierdaagse-barretje

Dan brengt een vriend hem op een idee: tijdens de Vierdaagsefeesten onder de Waalbrug een kleinschalige ontmoetingsplek. “Dat zijn we toen gaan doen. Een barretje, een paar muzikanten, dertig stoelen; meer was het niet. We noemden het Le Relais.”

Het blijkt een succes. “We tapten zeven fusten bier, vijftig liter per fust. Daar waren we ontzettend blij mee en zo is het begonnen.” Wat start als een bescheiden voorziening tijdens de Vierdaagse groeit in de jaren daarna uit tot een uitgestrekt terras en volwaardig zomerprogramma, vol reuring en gezelligheid. De naam verandert in het toepasselijker De Kaaij, de duur wordt eerst opgerekt van één naar drie weken en nu loopt het seizoen zelfs door tot eind augustus. „En niet die gelikte commerciële bende. Allemaal gratis toegankelijk, zonder een cent subsidie”, zegt Leon zichtbaar trots.

Vrijplaats voor iedereen

Volgens Wieke ligt de kracht van De Kaaij in de laagdrempeligheid en het ‘geregelde ongeregelde’ karakter: een aangename vrijplaats. Er komen soms  mensen die hun eigen hapje meenemen. Dat vindt Leon geen probleem. “Fijn dat je er bent”, zegt hij dan.

Wieke prijst de unieke ligging. “Het is een bufferzone tussen stad en natuur. Je loopt hier zo via het bruggetje de Ooijpolder in. Er is een strandje, uitzicht op de Waal en altijd die frisse wind over het water. Waarom zou je het verder zoeken?” zegt ze enthousiast. Met haar persoonlijk motto vat ze dat gevoel treffend samen: “Minder vliegen, meer De Kaaij!”

Onder de brug komt Nijmegen samen

De Kaaij trekt iedere zomer veel belangstelling. De bezoekers zijn heel gemengd: hippies, studenten, gezinnetjes met kinderen, werklui, vaargasten. Kijkers, luisteraars, consumenten. Hoe druk het gaat worden kan Wieke vaak al vroeg op de dag inschatten. Haar peilstok is verrassend eenvoudig: het aantal fietsen dat aan de railing boven aan de Waalkade is verankerd.

Helemaal mooi is dat de Kaaij bij minder goed weer een uitwijkplaats heeft. In de haven ligt ook de kustvaarder De Zeester, het schip dat Leon na het overlijden van de vorige eigenaar overnam. Wanneer de omstandigheden buiten minder uitnodigend zijn verplaatsen ze het hele spul gewoon naar De Zeester.

Van kampvuur naar grote liefde

Rosalie Thomassen is fan van het eerste uur. Ze herinnert zich nog goed hoe De Kaaij begon: met niet veel meer dan een kampvuur en iemand die wat tokkelde op een gitaar. Vaak sloten andere muzikanten spontaan aan en ontstonden er geïmproviseerde jamsessies.

Dat Rosalie warme gevoelens koestert voor De Kaaij is niet verwonderlijk. Juist daar ontmoette ze haar grote liefde, een theatermaker uit Amsterdam die er optrad. Inmiddels zijn ze getrouwd en hebben ze samen een zoon.

Wat De Kaaij voor haar zo bijzonder maakt? “Iedereen is welkom en dat zie je terug in de programmering. De sfeer is ontspannen, weg van de waan van de dag. Het voelt als vakantie in eigen land.”

Feestjaar onder Waalbrug

Wil je het ook meemaken, dat unieke  Nijmeegse evenement De Kaaij, daar onder de Waalbrugboog? Dit jubileumjaar barst het op 16 juli los. Tot eind augustus iedere dag optredens, gekkigheid en vertier. Een groot doorlopend feest ter ere van de vijftiende verjaardag.

Cultureel Terras De Kaaij
Onder de Waalbrug
Lindenberghaven 1c
Nijmegen
dekaaij.nl

Fotograaf: Sally O'Neill

Dit vind je misschien ook leuk

Deze website gebruikt cookies

Deze website maakt gebruik van cookies (Functioneel, Analytisch, Marketing) die noodzakelijk zijn om de website zo goed mogelijk te laten functioneren. Door op accepteren te klikken, geef je aan hiermee akkoord te gaan.