“De dood of de gladiolen!”
(Bijna) ieder jaar wordt in de derde week van juli de Nijmeegse St. Anna omgedoopt tot de Via Gladiola. Dan lopen de deelnemers van de Nijmeegse Vierdaagse hun laatste loodjes over deze ‘via’ naar de finish. Maar waarom eigenlijk deze naam: ‘Via Gladiola’? Daan de Bruin legt het je uit.
Al wandelend over de Via Gladiola worden de deelnemers aangemoedigd door een publiek in jubelstemming. Het is traditie dat het publiek tijdens deze laatste loodjes gladiolen uitdeelt aan de langslopende deelnemers. Ik spreek uit ervaring als ik zeg dat het een geweldig gevoel is om hier aan deel te nemen en na vier zware dagen zo richting de finish te lopen. Zijn de bloemen de reden dat de St. Anna dan veranderd in de Via Gladiola? Of zit er iets meer achter?
De dood of de gladiolen
Ook ik kreeg gladiolen van vrienden die langs de kant stonden, maar ook van compleet vreemden. Waarom precies deze bloem, vroeg ik me af. De organisatie van De Nijmeegse Vierdaagse heeft hier een theorie over: wanneer in de tijd van de oude Romeinen twee gladiatoren elkaar in een arena te lijf gingen met hun zwaarden, zou het publiek vaak "De dood of de gladiolen!" uitgeroepen hebben. Deze gevechten duurden tot de dood erop volgde en de overlever schijnt aan het einde ook bedolven te worden onder gladiolen.
Historisch gezien is het moeilijk te bewijzen wat het publiek wel en niet riep tijdens zo’n gladiatorengevecht en wat precies de gebruiken waren. Het is wél zo dat de gladiool ook wel de ‘zwaardlelie’ genoemd wordt. Volgens de Dikke van Dale komt de benaming ‘gladiool’ van het Latijnse verkleinwoord voor zwaard: gladiolus, vanwege de zwaardvormige bladeren. Het woord ‘gladiator’ komt volgens de Dikke van Dale van het Latijnse woord voor zwaard: gladius. Het lijkt dus niet helemaal toeval dat die twee aan elkaar gelinkt zijn.
Bewonderenswaardige prestatie
Wat wel zeker is, is dat duizenden jaren later de gladiool een symbool van de Nijmeegse Vierdaagse geworden is. Waarschijnlijk omdat de wandelaars die hem uitlopen ook een bewonderenswaardige prestatie leveren, net als de gladiatoren in de Romeinse tijd. De leus ‘de dood of de gladiolen’ heeft hiermee voor Nijmegenaren en wandelaars van de Nijmeegse Vierdaagse een beetje extra betekenis gekregen. Daarnaast komt het natuurlijk goed uit dat het imago van Nijmegen als oud(st)e stad door deze vergelijking bevestigd wordt.
Dit vind je misschien ook leuk
-
Help mee met de was tijdens de Kids-Zomerweken op kasteel Hernen
Op woensdag 5 augustus, tijdens de Kids-Zomerweken, kunnen bezoekers twee wasdames treffen op kasteel Hernen. Ze leren de kinderen hoe de was in de middeleeuwen werd gedaan. De kinderen mogen zelf ook een handje meehelpen.
-
Fotoverslag: Via Gladiola
Op vrijdag 24 juli was het tijd voor de grote finale van The Walk of the World. Na vier dagen vol doorzettingsvermogen, kilometers en onvergetelijke ontmoetingen bereikten duizenden wandelaars de finish op de iconische Via Gladiola.
-
Vierdaagsefeesten 2026: 55e editie kent twee gezichten
De 55e editie van de Vierdaagsefeesten zit erop. De organisatie kijkt terug op een week met twee gezichten.
-
Fotoverslag: Blauwe dinsdag en Roze Woensdag
Na een sfeervolle Blauwe Dinsdag en een kleurrijke Roze Woensdag beleefden de Vierdaagsefeesten en 4Daagse opnieuw twee van de drukste dagen van de week. Van een indrukwekkend vuurwerkspektakel boven de Waal tot een stad vol roze outfits.
-
Roze Woensdag kleurt Nijmegen roze tijdens vijfde dag Vierdaagsefeesten
Woensdag 22 juli kleurde Nijmegen roze tijdens de vijfde dag van de Vierdaagsefeesten. Zoals ieder jaar stond Roze Woensdag in het teken van liefde, vrijheid, zichtbaarheid en inclusiviteit. Dat werd op talloze manieren gevierd in de stad.
-
Vierdaagsefeesten knallen de week in: vuurwerk aan de Waal en spektakel in de stad
De Vierdaagsefeesten zijn in volle gang. Nadat Het Goede Doel, Prins S. en de Geit, Jesse Hoefnagels en Lange Frans & Baas B de stad al op zijn kop zetten, maakt Nijmegen zich op voor de rest van de week.
-
Introductie "statiegeldabri's" tijdens Vierdaagse: Extra locaties om statiegeld te doneren of in te leveren
Voor het eerst worden tijdens de Nijmeegse Vierdaagse speciale statiegeldabri's geplaatst langs de wandelroute. Zo wordt voorkomen dat statiegeldverpakkingen onderweg achterblijven en kunnen meer flesjes en blikjes worden gerecycled.
-
Fotoverslag: Vierdaagsefeesten 2026 volop van start!
Op zaterdag 18 juli was het eindelijk zover: de aftrap van de 55e Vierdaagsefeesten! We blikken terug op het eerste feestweekend met de mooiste momenten, vastgelegd op beeld.
-
Vuurwerk ‘De Waal in vlammen’ zondagavond helaas afgelast vanwege technisch defect
Bezoekers van de Vierdaagsefeesten moesten zondagavond helaas een geliefde traditie missen. Het traditionele vuurwerk ‘De Waal in vlammen’, dat om 22.30 uur zou plaatsvinden, is op het laatste moment afgelast vanwege een technisch defect.
-
Dit was de eerste dag van de Vierdaagsefeesten
Het is weer begonnen! De stad leeft, de bekers klinken, de polsbandjes vliegen over de toonbank en de eerste dansjes zijn gezet: de Vierdaagsefeesten 2026 zijn van start! Zaterdagmiddag openden we traditiegetrouw groots.
-
Fabrikaat laadt wandelaars Nijmeegse Vierdaagse op met innovatieve biobased proeverij
Op dinsdag 21 juli 2026 staat het team van Fabrikaat klaar langs de route van de Nijmeegse Vierdaagse. Met een speciaal 'Charging Station' biedt dit ontwerpplatform de wandelaars de nodige energie om op te laden.
-
Kom ontdekken, leren en feesten op het Kidsplein tijdens de Vierdaagsefeesten
Op het Mariënburgplein is er tijdens de Vierdaagsefeesten van zaterdag 18 tot en met dinsdag 21 juli een feestelijk kinderprogramma op het Kidsplein. Dit is een levendige plek vol avontuur en educatie voor kinderen van 3-12 jaar.
-
Dit is het programma van het Mariënburg Jongerenplein
Op het Mariënburgplein is er tijdens de Vierdaagsefeesten na een feestelijk kinderprogramma (zaterdag 18 tot en met dinsdag 21 juli), ook een uitdagend Jongerenprogramma vanaf 12 jaar, op woensdag 22 en donderdag 23 juli.
-
IXXI maakt grootste fotocollage van Nederland in Nijmeegse Mariënburgkapel voor jubileum Vierdaagsefeesten
Wanddecoratiemerk IXXI heeft de grootste fotocollage van Nederland gemaakt. Deze is de hele maand juli te zien in de Mariënburgkapel in Nijmegen, als onderdeel van de tentoonstelling rond de 55e editie van de Vierdaagsefeesten.
-
Van hittegolf tot gezondheidswinst: 20 jaar 4Daagseonderzoek in beeld
Dit jaar presenteren de 4Daagseonderzoekers de belangrijkste wetenschappelijke inzichten én openen ze de deuren voor alle wandelaars! Deelnemers kunnen zichzelf laten testen en zo meer te weten komen over hun eigen gezondheid.
-
Wat kun je verwachten van de 55e editie van de Vierdaagsefeesten?
Het is bijna zo ver. De binnenstad van Nijmegen verandert in één groot festivalterrein. Een groot deel van de feesten zijn dan ook ouderwets vertrouwd. Toch zijn er tijdens de 55e editie een aantal nieuwe bijzonderheden te vinden.
-
Gemeente Nijmegen roept bezoekers op: kom met de fiets, het openbaar vervoer of gebruik P+R tijdens de Vierdaagse
Tijdens de Vierdaagseweek is het extra druk in Nijmegen. Om de stad veilig en bereikbaar te houden, roept de gemeente bezoekers op om zoveel mogelijk met de fiets of het openbaar vervoer te komen.
-
Radboud Universiteit op de Vierdaagse
Tijdens de Vierdaagse op zoek naar wat verdieping? De Radboud Universiteit is tijdens de Vierdaagsefeesten óók in de stad te vinden. Met interessante lezingen en leuke proefjes hou je ook in de zomer je kennis op peil.
-
Activiteiten met de kids tijdens de Nijmeegse Vierdaagse
Ontdek leuke tips voor uitjes met kinderen tijdens de Vierdaagse in Nijmegen. Van kinderactiviteiten tot rustige plekken buiten de drukte.
-
Tussen duizenden Romeinse potjes, amforen en sieraden: Op bezoek bij Museum Kam in de Verhaal van Gelderland Podcast
In de nieuwste aflevering van de Verhaal van Gelderland Podcast gaan ze op bezoek bij Museum Kam en nemen ze een kijkje bij tal van gebruiksvoorwerpen en kunstobjecten uit de Romeinse tijd.