Operatie Market Garden en de bevrijding van Nijmegen
“Het geluid van het gevecht klinkt snel harder, echoënd vanaf de omliggende gebouwen. Schoten vlogen over het plein. Ik vuurde blind, aangezien ik werd verblind door de flitsen van granaten en de brandende gebouwen.” - Private Noon in zijn dagboek van 17 september 1944.
Op 17 september 1944 strijdt de Amerikaanse soldaat Noon mee op het Keizer Karelplein. Hij is onderdeel van de 82e luchtlandingsdivisie van het Amerikaanse leger. Zij proberen de Duitsers terug te dringen uit Nijmegen. Op verschillende plekken in de stad wordt drie dagen lang strijd geleverd om het voorgoed te bevrijden.
Slag om Nijmegen
De strijd staat bekend als “De Slag om Nijmegen”. Deze gebeurtenis is voor heel Nederland een belangrijk keerpunt geweest in de Tweede Wereldoorlog. De slag is onderdeel van Operatie Market Garden en bestond uit een combinatie van een luchtlanding (Market) en een grondoffensief (Garden). De gebeurtenis wordt jaarlijks herdacht in Arnhem, maar de strijd is ook in Nijmegen gevoerd. Met de operatie willen de geallieerden niet alleen het hoger liggende terrein in Groesbeek onder controle krijgen, maar ook de verschillende rivierbruggen in de omgeving. Het bekendste Nijmeegse voorbeeld is de Waalbrug. De geallieerden willen voorkomen dat de Duitsers de Waalbrug opblazen. Het verhaal gaat dat verzetsheld Jan van Hoof de explosieven van de Duitsers onklaar heeft gemaakt.
Portretfoto van Jan van Hoof (7 augustus 1922 - 19 september 1944)
Topgeheim overleg
De dag na de slag op het Keizer Karelplein sturen de Duitsers vanuit Arnhem versterking naar Nijmegen om de Amerikanen tegen te houden. De Amerikanen en de Britten overleggen over de beste tactiek. Uiteindelijk besluiten ze naar het Keizer Lodewijk Plein (tegenwoordig het Keizer Trajanusplein) te trekken. Een hevig vuurgevecht barst los. De Duitsers zijn sterk en het wordt duidelijk dat dit dagen kan gaan duren. Zoveel tijd hebben ze echter niet. De Duitsers zijn wellicht van plan om de Waalbrug op te blazen en dat moet voorkomen worden. De Amerikanen en de Britten besluiten per boot de Waal over te steken om ook vanaf de andere kant de Duitsers aan te vallen. In zesentwintig bootjes gaan in verschillende etappes soldaten naar de overkant. Ze blijven niet onopgemerkt door de Duitsers. Schoten worden gelost en lang niet iedereen overleeft het, maar de missie is wel succesvol.
Uiteindelijk lukt het om genoeg soldaten in Lent te krijgen en worden op 20 september zowel de verkeers- als de spoorbrug heroverd. In Arnhem gaat het echter mis. Daar moet de John Frostbrug worden opgegeven. Operatie Market Garden is dus gedeeltelijk mislukt, maar Nijmegen is in ieder geval bevrijd.
Britse militairen in en om schutterputjes op het Keizer Lodewijkplein
Duik in de geschiedenis van de oudste stad van Nederland. Want Nijmegen heeft veel verhalen te vertellen. Benieuwd? Je leest het allemaal in de historische tijdlijn.
Dit vind je misschien ook leuk
-
Open Monumentendag 2026: wat schuilt er achter deze plekken?
Ken je dat tunneltje waar je doorheen gaat als je over de spoorbrug fietst? Wat is dat eigenlijk voor gebouw? En wat is er te zien in die grot in het Kronenburgerpark? IntoNijmegen zocht het uit tijdens de 40e editie van de Open Monumentendag Nijmegen.
-
5x dit wil je niet missen tijdens TOEN Festival 2026
Van 10 tot en met 18 oktober 2026 kun je in de oudste stad van Nederland weer volop in het verleden duiken tijdens TOEN Festival. Dit jaar staat het festival in het teken van het thema 'Op het lijf geschreven. Bekijk onze vijf tips!
-
Stichting Waalcrossing Nijmegen organiseert aantal bijzondere activiteiten rondom de herdenkingen van 82 jaar Operation Market Garden
Op vrijdag 18 september 2026 stap je terug in de tijd, 82 jaar na de hevige strijd in de binnenstad van Nijmegen. Met levende geschiedenis ontdek je deze dag verschillende verhalen op diverse locaties in de stad.
-
Honderden leerlingen stappen terug in de tijd tijdens de negende editie van de Middeleeuwse Scholendagen in Nijmegen
Van dinsdag 15 tot en met vrijdag 18 september beleven honderden leerlingen uit groep 5 t/m 8 de middeleeuwen tijdens de negende editie van de Middeleeuwse Scholendagen in Nijmegen, precies op de plekken waar de geschiedenis zich afspeelde.
-
Ontdek de Nijmeegse geschiedenis tijdens TOEN Festival 2026
Tijdens TOEN 2026, met dit jaar als thema ‘Op het lijf geschreven’, ontdek je van 10 t/m 18 oktober hoe lichaam en geest geenvanzelfsprekendheden zijn, maar worden gevormd door kennis, cultuur en maatschappelijke normen door de jaren heen.
-
Nieuwe tentoonstelling te zien in de Stevenskerk: Sapa Punja? Molukse verhalen uit Nijmegen
Sapa punja? Molukse verhalen uit Nijmegen is nu te zien in de Stevenskerk in Nijmegen. De tentoonstelling werd gisteravond feestelijk geopend in aanwezigheid van burgemeester Hubert Bruls en ruim 450 gasten uit Molukse gemeenschappen.
-
Jaarlijkse herdenking Waaloversteek 20 september
Op zondag 20 september aanstaande vindt de jaarlijkse herdenking plaats van de Waaloversteek. De oversteek was onderdeel van Operatie Market Garden en speelde een belangrijke rol bij de bevrijding van Nijmegen.
-
Open Monumentendag Nijmegen viert 40 jaar met muziek, film, kunst en verhalen door de hele stad
Op zaterdag 12 en zondag 13 september viert Open Monumentendag Nijmegen haar 40e editie. Onder het landelijke thema ‘Veerkrachtig erfgoed’ openen opnieuw tientallen bijzondere gebouwen en plekken en komt erfgoed door de hele stad tot leven.
-
Uitshirt geïnspireerd op middeleeuwse schilderkunst maakt N.E.C.-kunstcollectie compleet
Het nieuwe uitshirt van N.E.C. is het laatste pronkstuk in de kledingcollectie dat N.E.C. in samenwerking met Robey Sportswear lanceert voor het seizoen 2026-2027.
-
Help mee met de was tijdens de Kids-Zomerweken op kasteel Hernen
Op woensdag 5 augustus, tijdens de Kids-Zomerweken, kunnen bezoekers twee wasdames treffen op kasteel Hernen. Ze leren de kinderen hoe de was in de middeleeuwen werd gedaan. De kinderen mogen zelf ook een handje meehelpen.
-
Tussen duizenden Romeinse potjes, amforen en sieraden: Op bezoek bij Museum Kam in de Verhaal van Gelderland Podcast
In de nieuwste aflevering van de Verhaal van Gelderland Podcast gaan ze op bezoek bij Museum Kam en nemen ze een kijkje bij tal van gebruiksvoorwerpen en kunstobjecten uit de Romeinse tijd.
-
Grootste Romeinse badhuis in Nederland opgegraven
In Nijmegen is bij opgravingen in de Romeinse stad Ulpia Noviomagus een groot deel van een Romeins badhuis blootgelegd door archeologen van onderzoekbureaus RAAP en BAAC. Het gaat om het grootste badhuiscomplex uit de Romeinse periode in Nederland.
-
Een zelfvoorzienend dorp voor weeskinderen: Op bezoek bij Museum Kinderdorp Neerbosch in de Verhaal van Gelderland Podcast
In Kinderdorp Neerbosch leefden, werkten en woonden tot het jaar 2000 ongeveer twintigduizend weeskinderen. Voor de nieuwe aflevering van de Verhaal van Gelderland Podcast gaan komen we meer te weten over het leven op deze bijzondere plek.
-
Internationale Peacewalk komt aan in Nijmegen: 250 wandelaars verenigd voor vrede op laatste Nederlandse etappe
Op zaterdag 2 mei kwamen zo’n 250 wandelaars aan in Nijmegen op de laatste Nederlandse etappe van de internationale Peacewalk. Deze tocht is een gezamenlijke pelgrimstocht die dwars door Europa het langste vredespad ter wereld volgt.
-
Open Joodse Huizen: Huizen van Verzet 3 mei 2026 in Nijmeg:
Op zondag 3 mei 2026 herdenkt Open Joodse Huizen Nijmegen de vervolging van de Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog in woonkamers en in de aula van de Joodse begraafplaats tijdens een jaarlijks programma van herdenkingsbijeenkomsten.
-
De Peacewalk komt naar Nijmegen
De Peacewalk is niet zomaar een pelgrimstocht, het is een internationale en gezamenlijke wandeling op weg naar vrede. Het pad doorkruist 19 landen en kent diverse startpunten en -tijden, maar zover hoef je niet te lopen.
-
Publiekshistoricus Koen Terheijden host podcast “Noviomagus naar Nimma”: “Ik hoop dat mensen gaan inzien dat geschiedenis voor iedereen leuk kan zijn”
De geschiedenis van Nijmegen blijft fascineren. Zo verschenen er eerder al podcasts over Het Bombardement en De Piersonrellen, maar nu is er Noviomagus naar Nimma: een podcast die kiest voor een bredere invalshoek. Host Koen Terheijden vertelt erover.
-
Pech in Oorlogstijd: Een spannende reis door verborgen geschiedenis
Op 19 en 25 april en 6 juni 2026 rijdt de Zonnetrein van Nyma Tours door Nijmegen-West. Met drie gidsen ontdek je aangrijpende verhalen over plekken waar mensen in de Tweede Wereldoorlog het noodlot niet konden ontlopen.
-
Terugblik op het Gebroeders Van Lymborchjaar
“We hebben niet de originelen maar we hebben wel het originele verhaal”. Afgelopen vrijdag 3 april 2026 werd het Gebroeders Van Lymborch Jaar officieel afgesloten met een drukbezochte bijeenkomst in de Stevenskerk.
-
Vrijwilliger worden in het Nationaal Fietsmuseum Velorama in Nijmegen?
In het Nationaal Fietsmuseum Velorama is er een permanente presentatie van de grootste en belangrijkste fietscollectie ter wereld. Met een de groei van het aantal bezoekers heeft Velorama dringend behoefte aan uitbreiding van het team van vrijwilligers.