Canon van Nijmegen: Grieken en Romeinen – Grafvondsten uit de ijzertijd
Nijmegen bulkt van de historische verhalen. Over kopstukken en gewone lieden, wijken en politieke gebeurtenissen. In de Canon van Nijmegen zijn de belangrijkste verhalen over Nijmegen geselecteerd. Rond 400 v.Chr. kreeg een lokale krijgsheer zijn laatste rustplaats bij het huidige Keizer Traianusplein. Hij werd begraven samen met zijn strijdwagen, de enige prehistorische strijdwagen die in Nederland gevonden is.
Nog ruim voordat de Romeinen hun eerste legerplaatsen inrichtten bij de steilrand langs de Waal was dit terrein al het domein van krijgshaftige lieden. Dat valt af te lezen aan de wapens – vooral speerpunten – die zijn teruggevonden in verscheidene graven met crematieresten uit de vijfde en vierde eeuw v.Chr. Ze waren onverbrand meegegeven met de botresten die de nabestaanden uit de brandstapel verzameld hadden. Zeker één van deze bijgezette mannen behoorde tot de regionale krijgerelite. Zijn graf bevatte behalve wapens ook paardentuig en onderdelen van een gedemonteerde tweewielige strijdwagen. Tijdens zijn leven moet hij goede connecties hebben gehad met Keltische tijdgenoten in de Ardennen of het Hunsrück-Eifelgebied. Daar waren zulke wendbare wagens, getrokken door twee paarden, een bekende verschijning in de strijd. Voor de trotse Nijmeegse bezitter was het paraderen met zijn statussymbool op het plateau langs de Waal wellicht al voldoende om indruk te maken op zijn aanhang.
De bronzen emmer
Mogelijk was deze krijgsheer een rivaal van een andere regionale grootheid uit dezelfde periode, een man van wie de crematieresten in Overasselt gevonden zijn. Zijn urn was een bronzen emmer, die buiten Nederland vervaardigd is. Tijdens zijn leven zal die emmer als wijnvat een centrale rol gespeeld hebben bij het in stand houden van zijn sociale netwerk. Dat weten we van de drinkgelagen die de Keltische elite in zuidelijker streken aanrichtte. Het graf bevatte verder onder meer een bronzen drinknapje, ijzeren speer- of pijlpunten, paardentuig en een ijzeren (mantel)speld.
Man van Lent
Aan de noordzijde van de Waal woonden rond 400 v.Chr. ook mensen, maar van hen zijn de overblijfselen minder krijgshaftig. Wapens zijn in de Betuwe niet als bijgift bekend, sieraden des te meer. Dat geldt ook voor Nijmegen-Noord. In een grafveldje op de kruising van de Turennesingel en de Laauwikstraat werd een fragment van een halsring aangetroffen in een kuiltje met crematieresten. Uit datzelfde grafveldje kennen we ook de excentriek aandoende ‘Man van Lent’, die niet gecremeerd maar begraven was. Hij had zijn bronzen oorringetje en vlechtringen nog naast zijn schedel liggen. Toch hangt ook over deze man geen vredige sfeer: dwars boven hem is iemand voorover begraven, met de linkerarm in de nek, alsof een fatale slag afgeweerd moest worden…
Duik in de geschiedenis van de oudste stad van Nederland. Want Nijmegen heeft veel verhalen te vertellen. Benieuwd? Je leest het allemaal in de historische tijdlijn.
-
Erfgoeddag Canisiushof: van internaat tot erfgoed hotspot
Op zondag 29 maart opent Museum De Bastei de deuren van het Canisiushof, het voormalige internaat van het Canisius College, voor een eerste Erfgoeddag. Bezoekers krijgen die dag de unieke kans om bijzondere Nijmeegse erfgoedverhalen te ontdekken.
-
Valkhof Museum vanaf 6 juni open: nieuwe kijk op kunst en geschiedenis
Op zaterdag 6 juni 2026 opent Valkhof Museum opnieuw zijn deuren voor het publiek. Na een grootschalige renovatie en verduurzaming keert het museum terug als een plek waar geschiedenis en kunst elkaar ontmoeten.
-
Ontdek Nijmeegs heden en verleden in de 10delige podcast: Noviomagus naar Nimma
Vraag jij je ook af waar de bijnaam Havana aan de Waal vandaan komt, waarom we in Nijmegen carnaval vieren of wanneer de oude stadsmuren zijn verdwenen? Luister dan naar Noviomagus naar Nimma en duik met ons in nieuwe verhalen over de oudste stad.
-
Publieksprogramma Ver & Nabij
Bij de tentoonstelling Ver & Nabij – gebroeders Van Lymborch X hedendaagse kunstenaars is een speciaal publieksprogramma ontwikkeld waarbij je van harte welkom bent!
-
NPO Start neemt je mee op ontdekkingstocht door Gelderland: Leer Nijmegen opnieuw kennen met NPO Start Podwalks
Verhalen beleef je pas echt op de plek waar ze afspelen. In de nieuwe gratis NPO Start Podwalk-app vind je gps-gestuurde audiowandelingen door heel Nederland, waarmee je al wandelend de verhalen achter bijzondere locaties in Nederland ontdekt.
-
Eerste Internationale LRE Youth Forum in Nijmegen: Jongeren uit heel Europa welkom te reflecteren op de toekomst van herdenking
Jongeren tussen 18 en 25 jaar uit Nederland en heel Europa worden uitgenodigd om deel te nemen aan de eerste editie van het LRE Youth Forum. Dit internationale forum biedt jonge deelnemers perspectieven op de Tweede Wereldoorlog uit te wisselen.
-
Reeksen en Romeinse Rijkdommen: de archeologische collectie van Museum Kam
Wie in Nijmegen-Oost bekend is, heeft het prachtige gebouw van Museum Kam misschien wel eens gezien. Benieuwd naar wat er achter die muren schuilt? Barbara Kruijsen, hoofd Collectie & onderzoek bij het Valkhof Museum, vertelt er meer over.
-
LRE Youth Forum nodigt jonge Europeanen uit in Nijmegen om na te denken over de toekomst van herdenking
Op 2 en 3 maart 2026 vindt in Nijmegen de eerste editie van het LRE Jeugdforum plaats. Jongeren (18-25 jaar) uit heel Europa komen hier samen om kritisch te reflecteren op de toekomst van herdenken.
-
Opening van de tentoonstelling Ver & Nabij
‘Ver & Nabij’ in de Stevenskerk vormt de finale van het Gebroeders Van Lymborch-jaar. De expositie verbindt hun wereldberoemde werk met dat van hedendaagse kunstenaars en geeft een spannende nieuwe dimensie aan dit iconische Nijmeegse erfgoed.
-
Reprise voorstelling "professor Bombastix en het tovenaarsgeheim" op kasteel Hernen
Zondag 1 februari komt de voorstelling "Professor Bombastix en het Tovenaarsgeheim", na groot succes, nog een keer naar kasteel Hernen.
-
Wederom avond van hoop en leven in stadscentrum van Nijmegen met veel zang en licht
Ook dit jaar wordt er op de vooravond (21 februari 2026) van de herdenking van het afschuwelijke bombardement op Nijmegen van 22 februari 1944 met zang en licht stil gestaan bij de dromen van de slachtoffers van toen. Dit is het programma van de avond.
-
Programma 2026 rondom herdenking bombardement op Nijmegen van 22 februari 1944
Nijmegen herdenkt in februari de slachtoffers van het bombardement van 22 februari 1944. Met een programma vol reflectie en ontmoeting, van oecumenische diensten en stille tochten tot een expositie in het Regionaal Archief, houden we de herinnering levend
-
Record bezoekersaantallen voor Museum De Bastei
Museum De Bastei in Nijmegen heeft in 2025 een recordjaar beleefd. Met 63.252 bezoekers trok het museum ruim 10.000 bezoekers meer dan het jaar ervoor. Het succes laat zien dat de belangstelling voor de geschiedenis van Nijmegen onverminderd groot is.
-
Ver & Nabij - gebroeders Van Lymborch x hedendaagse kunstenaars opent op 18 januari
Op zondag 18 januari opent de tentoonstelling Ver & Nabij – gebroeders Van Lymborch x hedendaagse kunstenaars voor het publiek. In de Stevenskerk worden thema's en details uit het werk van de broers verbonden aan werk van dertig kunstenaars van nu.
-
Professor Bombastix en het tovenaarsgeheim voor het eerst naar kasteel Hernen
Professor Bombastix komt dit jaar voor het eerst naar kasteel Hernen met zijn interactieve voorstelling "Het Tovenaarsgeheim". Deze zal op 18 januari en 1 februari te bezoeken zijn.
-
12x waarom je Nijmegen moet bezoeken
De oudste stad van Nederland bruist van de energie! Oftewel: Old City, Young Vibe. Of het nu gaat om een avondje borrelen, cultuur snuiven, shoppen in de oudste winkelstraat of natuur. Nijmegen heeft het allemaal!
-
9x bijzondere historische plekken in Nijmegen
De oudste stad van Nederland zit natuurlijk vol met verhalen. We hebben de meest bijzondere, historische plekken in Nijmegen voor je op een rijtje gezet. Ook op deze plekken ervaar je de geschiedenis nog altijd!
-
Het Besiendershuis viert 500+1 jaar: een historisch huis met een dynamische toekomst
Dit jaar viert het Besiendershuis zijn 501-jarig bestaan. Door de eeuwen heen heeft dit historische pand aan de Waalkade vele functies gehad en is het na de oorlog een plek van culturele ontmoeting en vernieuwing cultuur geworden.
-
Al ruim 3.300 bezoekers voor Nijmegen, in de tijd verdwaald: film in kerstvakantie nog te zien
Na het succes van Nijmegen, zo mooi als het was is Moerbeek terug met een nieuwe cinematografische ode aan de stad. In Nijmegen, in de tijd verdwaald staat het verleden centraal: van de Valkhofburcht en de veerpont tot de Nijmeegse gassen. Te zien in LUX.
-
Het verhaal van de Peemankeetjes
Het begon allemaal met de kiosk in het Hunnerpark. Die is al een tijd dicht en lijkt niemand meer toe te behoren. We vroegen ons af wat er met de kiosk was gebeurd — en stuitten onverwacht op een ander stukje Nijmeegse geschiedenis.