De stad als spiegel: 10 edities Architectuurprijs Nijmegen

Sinds 2009 vieren Architectuurcentrum Nijmegen (ACN) en gemeente Nijmegen de kracht van goed ontwerp en gedreven opdrachtgeverschap met de uitreiking van de Architectuurprijs Nijmegen. Een onafhankelijke en wisselende jury kiest uit alle inzendingen de winnaar van de Vakjuryprijs. Daarnaast heeft ook het publiek een stem, door te kiezen welk nieuw opgeleverd gebouw wordt bekroond met de Publieksprijs. Wat is volgens jou het meest toonaangevende gebouw van Nijmegen uit 2024 en 2025? Je kunt nog stemmen tot 1 april!

Met de uitreiking van de 10e Architectuurprijs Nijmegen blikken we terug op anderhalf decennium architectonische vernieuwing. Van de herwonnen glorie van de Hessenberg tot de rauwe, industriële herbestemming van De Vasim; en van de transformatie van het statige Estel tot de subtiele groene houtbouw van Hortus Ludi. Elk nieuw gebouw vertelt zijn eigen verhaal over hoe we in Nijmegen ontwerpen aan wonen, werken en samenleven. En samen vertellen ze het verhaal over anderhalf decennium lokale architectuurcultuur: hoe we omgaan met ons erfgoed en hoe we ruimte maken voor vernieuwing.

Volwassen geworden in ambities Net als andere architectuurprijzen is Architectuurprijs Nijmegen een graadmeter van de lokale stadsontwikkeling en een manier om bewoners te betrekken bij recent opgeleverde architectuur. In de beginjaren van Architectuurprijs Nijmegen lag het accent op de herwaardering van het industriële verleden (Dobbelman) en zorgvuldige inbreidingen in de historische stad (Hessenberg). Later verschoof diende iconische publieke gebouwen zich aan (Grotius, De Bastei) en de enorme transformatie van de Waalsprong.

Door de jaren heen zien we dat de vakjury de nabijheid van de omliggende natuur en het gedreven, bottom-up opdrachtgeverschap erg waardeert aan Nijmegen, te danken aan de sociale en activistische roots van de stad. Doordat maatschappelijke belangen of duurzame idealen vaak zwaar wegen leidt dat tot bijzondere projecten waarin duurzaamheid en collectiviteit een boventoon voeren. Zo werd tijdens de vorige editie van Architectuurprijs Nijmegen Hortus Ludi uitgeroepen tot winnaar van de Vakjuryprijs, met de toelichting: “Dit project dient als een inspirerend voorbeeld voor de realisatie van houtbouw.”

Maar er werden ook aandachtspunten gedeeld, zoals de soms ontbrekende samenhang tussen de projecten en de directe omgeving waarop de jury van de 9e APN wees: “Werken vanuit een stedenbouwkundige opgave, samenhang en contextuele hechting verdient gedurende de grote verdichtingsopgave waar Nijmegen voor staat meer aandacht. Nijmegen moet oppassen dat met de grote, gelaagde opgaven er niet een stad ontstaat van incidenten en losse projecten.”

Herbestemmen is over tien edities Architectuurprijs Nijmegen een terugkerend thema, waarbij voorgaande editie de kroon spande met tussen de genomineerden zeven bestemmingsprojecten. Iconische prijswinnaars uit de geschiedenis van de Architectuurprijs waren Estel Residence en De Vasim. De waarde van herbestemmen wordt ook gezien door de Nijmegenaren: de transformatie van De Vasim werd in 2023 niet alleen bekroond met een eervolle vermelding, maar ook met de felbegeerde Publieksprijs.

10e editie – breng je stem uit!

In 2026 vieren we de tiende editie van Architectuurprijs Nijmegen. Dit jubileum is een moment om stil te staan bij de schoonheid van wat er al staat, maar vooral om vooruit te kijken. Welke projecten van de afgelopen twee jaar maken Nijmegen mooier, socialer of groener? Op de website van ACN maak je kennis met alle dertig ingezonden gebouwen, en kun je stemmen op jouw drie favorieten. Want architectuur is van ons allemaal!

Dit vind je misschien ook leuk...