Lindenberg onderzoekt in podcastserie een spagaat die niet op te lossen is
Wie mag het zeggen?, vijf gesprekken over positie kiezen als goed en fout niet vastliggen. Vanaf 6 oktober.
Van organisaties wordt steeds vaker verwacht dat ze zeggen waar ze staan. Lindenberg Cultuurhuis laat in de vijfdelige podcastserie Wie mag het zeggen? horen waar het twijfelt. "Omdat we het antwoord op sommige vragen niet kennen", aldus directeur-bestuurder Teddy Vrijmoet in de eerste aflevering.
De spagaat
De Lindenberg wil een vrijplaats zijn voor makers die schuren. En een veilige haven voor iedereen. Meestal gaat dat samen, soms botst het. Dan moet iemand beslissen wie het podium krijgt. Neutraal is dat besluit nooit. Want: "Het niet innemen van een standpunt is ook een standpunt", zegt reputatiestrateeg Frank Peters. Kan het allebei? Filosoof René ten Bos is in de laatste aflevering helder: "Nee, natuurlijk niet. Maar dat is geen reden om het niet te willen doen."
Eén doorlopend gesprek
Podcastmaker Joris van Meel spreekt een cultuurdirecteur, een onderwijsbestuurder, een hoofdredacteur, een reputatiestrateeg en een filosoof. De afleveringen staan niet los van elkaar. Elke gast reageert op wat de vorige zei. Teddy Vrijmoet geeft hen één vraag mee: waar lig jij 's nachts wakker van?
1. Het podium. Teddy Vrijmoet, directeur-bestuurder van Lindenberg Cultuurhuis, opent met een bekentenis. Toen de overlast rond het gebouw uit de hand liep, liet ze een hek plaatsen tegen de daklozen die er sliepen. "Geen gesprek, geen oplossing. Ik weet dat dat niet goed is. Maar ik weet ook niet hoe we het anders moeten doen." Haar maatstaf voor een goed besluit: "Als ik ervan kan slapen."
2. De klas. Peter van Mulkom, bestuursvoorzitter van ROC Nijmegen, leidt een school waar zo'n 150 culturen samenkomen. In één klas zitten Wilders-stemmers naast jongens met Marokkaanse wortels. Hij verving beveiligers door social workers en waarschuwt voor "bestuurlijke masculiniteit": doen alsof je het weet. "Bij sommige vraagstukken weet ik het echt niet."
3. De krant. Joris Gerritsen, hoofdredacteur van De Gelderlander, zat op een debatavond tussen tachtig mensen die vonden dat zijn krant de studentenprotesten op de Radboud Universiteit verkeerd had verslagen. Had hij het anders gedaan, dan was de andere kant boos geweest. "Welke kant je ook kiest, je kunt het niet goed doen." Hij ligt wakker van het verdwijnen van een gedeelde waarheid. Op Teddy's slaaptest heeft hij een antwoord: "Ik kan juist goed slapen in de wetenschap dat ik niet alle besluiten goed neem."
4. De bestuurskamer. Frank Peters van VIRTUS Communications zoomt uit. Een probleem kun je oplossen, bij een dilemma kies je tussen twee kwaden. Elke keuze doet iemand pijn. Over Teddy's hek zegt hij: niet goed of fout, wel een les. En de lat verschuift: "De vraag is niet meer of iets mag, maar of het je gegund wordt."
5. De twijfel. René ten Bos, filosoof en oud-Denker des Vaderlands, spreekt de anderen tegen. Een gedeelde waarheid die verdwijnt? "Die heeft nooit bestaan." Hij groeide op in het verzuilde Twente, waar je als lid van een katholieke voetbalclub niet opschoot met de protestanten. Zijn advies: zet niets tegenover een mening, maar ernaast. En wie controverse mijdt, betaalt een prijs: "Dan gaan mensen zeggen: wat een saaie club is de Lindenberg eigenlijk geworden."
Wie controverse mijdt, valt terug op zogenaamde zekerheden. De Lindenberg kiest met deze serie voor de twijfel: Wie mag het zeggen? geeft geen pasklare antwoorden, maar laat horen wat eraan voorafgaat. Volgens Frank Peters is dat precies de kracht: "Je maakt het proces letterlijk hoorbaar voor iedereen."